Comma for either/or — dharma, courage. Spelling forgiving — corage finds courage.

    Cover for Parāśara Smṛti

    Parāśara Smṛti

    Chapter 9

    Parāśara

    brāhmaṇān bhojayitvā tu goghnaḥ śuddho na saṃśayaḥ // Par_8.41/1 //

    gavāṃ saṃrakṣaṇārthāya na duṣyed rodhabandhayoḥ /

    tad vadhaṃ tu na taṃ vidyāt kāmākāmakṛtaṃ tathā (II,1, p. 255) // Par_9.1 //

    daṇḍād ūrdhvaṃ yad anyena prahārād yadi pātayet /

    prāyaścittaṃ tadā proktaṃ dviguṇaṃ govadhe caret (II,1, p. 256) // Par_9.2 //

    rodhabandhanayoktrāṇi ghātaś ceti caturvidham /

    ekapādaṃ cared rodhe dvau pādau bandhane caret (II,1, p. 257) // Par_9.3 //

    yoktreṣu pādahīnaṃ syāc caret sarvaṃ nipātane /

    govāṭe vā gṛhe vāpi durge vāpy asamasthale (II,1, p. 258) // Par_9.4 //

    nadīṣv atha samudreṣu tv anyeṣu na nadīmukhe /

    dagdhadeśe mṛtā gāvaḥ stambhanād rodha ucyate (p. 259) (II,1, p. 259) // Par_9.5 //

    yoktradāmakadoraiś ca kaṇṭhābharaṇabhūṣaṇaiḥ /

    gṛhe vāpi vane vāpi baddhā syād gaur mṛtā yadi // Par_9.6 //

    tad eva bandhanaṃ vidyāt kāmākāmakṛtaṃ ca yat /

    hale vā śakaṭe paṅktau pṛṣṭhe vā pīḍito naraiḥ (II,1, p. 260) // Par_9.7 //

    gopatir mṛtyum āpnoti yoktro bhavati tadvadhaḥ /

    mattaḥ pramatta unmattaś cetano vāpy acetanaḥ (II,1, p. 261) // Par_9.8 //

    kāmākāmakṛtakrodho daṇḍair hanyād athopalaiḥ /

    prahṛtā vā mṛtā vāpi tad dhi hetur nipātane // Par_9.9 //

    aṅguṣṭhamātrasthūlas tu bāhumātraḥ pramāṇataḥ /

    ādras tu sapalāśaś ca daṇḍa ity abhidhīyate (II,1, p. 262) // Par_9.10 //

    mūrchitaḥ patito vāpi daṇḍenābhihitaḥ sa tu /

    utthitas tu yadā gacchet pañca sapta daśaiva vā // Par_9.11 //

    grāsaṃ vā yadi gṛhṇīyāt toyaṃ vāpi pibed yadi /

    pūrvaṃ vyādhyupasṛṣṭaś cet prāyaścittaṃ na vidyate (II,1, p. 263) // Par_9.12 //

    piṇḍasthe pādam ekaṃ tu dvau pādau garbhasaṃmite /

    pādonaṃ vratam uddiṣṭaṃ hatvā garbham acetanam // Par_9.13 //

    pāde 'ṅgaromavapanaṃ dvipāde śmaśruṇo 'pi ca /

    tripāde tu śikhā varjaṃ saśikhaṃ tu nipātane (II,1, p. 264) // Par_9.14 //

    pāde vastrayugaṃ caiva dvipāde kāṃsyabhājanam /

    tripāde govṛṣaṃ dadyāc caturthe godvayaṃ smṛtam // Par_9.15 //

    niṣpannasarvagātras tu dṛśyate vā sacetanaḥ /

    aṅgapratyaṅgasaṃpūrṇo dviguṇaṃ govrataṃ caret (II,1, p. 265) // Par_9.16 //

    pāṣāṇenātha daṇḍena gāvo yenābhighātitāḥ /

    śṛṅgabhaṅge caret pādaṃ dvau pādau netraghātane (II,1, p. 266) // Par_9.17 //

    lāṅgūle pādakṛcchraṃ tu dvau pādāv asthibhañjane /

    tripādaṃ caiva karṇe tu caret sarvaṃ nipātane (II,1, p. 267) // Par_9.18 //

    śṛṅgabhaṅge 'sthibhaṅge ca kaṭibhaṅge tathaiva ca /

    yadi jīvati ṣaṇmāsān prāyaścitttaṃ na vidyate (II,1, p. 268) // Par_9.19 //

    vraṇabhaṅge ca kartavyaḥ snehābhyaṅgas tu pāṇinā /

    yavasaś copahartavyo yāvad dṛḍhabalo bhavet // Par_9.20 //

    yāvat saṃpūrṇasarvāṅgas tāvat taṃ poṣayen naraḥ /

    gorūpaṃ brāhmaṇasyāgre namaskṛtvā visarjayet (II,1, p. 269) // Par_9.21 //

    yady asaṃpūrṇasargāṅgo hīnadeho bhavet tadā /

    goghātakasya tasyārthaṃ prāyaścittaṃ vinirdiśet // Par_9.22 //

    kāṣṭhaloṣṭakapāṣāṇaiḥ śastreṇaivoddhato balāt /

    vyāpādayati yo gāṃ tu tasya śuddhiṃ vinirdiśet (II,1, p. 270) // Par_9.23 //

    caret sāṃtapanaṃ kāṣṭhe prājāpatyaṃ tu loṣṭake /

    taptakṛcchraṃ tu pāṣāṇe sastre caivātikṛcchrakam // Par_9.24 //

    pañca saṃtapane gāvaḥ prājāpatye tathā trayaḥ /

    taptakṛcchre bhavanty aṣṭāv atikṛcchre trayodaśa // Par_9.25 //

    pramāpaṇe prāṇabhṛtāṃ dadyāt tat pratirūpakam /

    tasyānurūpaṃ mūlyaṃ vā dadyād ity abravīn manuḥ // Par_9.26 //

    anyatrāṅkanalakṣmabhyāṃ vāhane mocane tathā /

    sāyaṃ saṃgopanārthaṃ ca na duṣyed rodhabandhayoḥ (II,1, p. 271) // Par_9.27 //

    atidāhe 'tivāhe ca nāsikābhedane tathā /

    nadīparvatasaṃcāre prāyaścittaṃ vinirdiśet (II,1, p. 272) // Par_9.28 //

    atidāhe caret pādaṃ dvau pādau vāhane caret /

    nāsikye padahīnaṃ tu caret sarvaṃ nipātane // Par_9.29 //

    dahānāt tu vipadyate anaḍvān yoktrayantritaḥ /

    uktaṃ parāśareṇaiva hy ekapādaṃ yathāvidhi (II,1, p. 273) // Par_9.30 //

    rodhanaṃ bandhanaṃ caiva bhāraḥ praharaṇaṃ tathā /

    durgapreraṇayoktraṃ ca nimittāni vadhasya ṣaṭ // Par_9.31 //

    bandhapāśasuguptāṅgo mriyate yadi gopaśuḥ /

    bhavane tasya pāpī syāt prāyaścittārdham arhati (II,1, p. 274) // Par_9.32 //

    na nārikelair na ca śāṇavālaiḥ na vāpi mauñjair na ca valkaśṛṅkhalaiḥ /

    etais tu gāvo na nibandhanīyā baddhvāpi tiṣṭhet paraśuṃ gṛhītvā (II,1, p. 275) //

    Par_9.33 //

    kuśaiḥ kāśaiś ca badhnīyād gopaśuṃ dakṣiṇāmukham /

    pāśalagnāgnidagdhāsu prāyaścittaṃ na vidyate (II,1, p. 276) // Par_9.34 //

    yadi tatra bhavet kāṣṭhaṃ prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet /

    japitvā pāvanīṃ devīṃ mucyate tatra kilbiṣāt // Par_9.35 //

    prerayan kūpavāpīṣu vṛkṣacchedeṣu pātayan /

    gavāśaneṣu vikrīṇaṃs tataḥ prāpnoti govadham (II,1, p. 277) // Par_9.36 //

    ārādhitas tu yaḥ kaścid bhinnakakṣo yadā bhavet /

    śravaṇaṃ hṛdayaṃ bhinnaṃ magno vā kūpasaṃkaṭe // Par_9.37 //

    kūpād utkramaṇe caiva bhagno vā grīvapādayoḥ /

    sa eva mriyate tatra trīn pādāṃs tu samācaret // Par_9.38 //

    kūpakhāṭe taṭābandhe nadībandhe prapāsu ca /

    pānīyeṣu vipannānāṃ prāyaścittaṃ na vidyate // Par_9.39 //

    kūpakhāte taṭākhāte dīrghakhāte tathaiva ca /

    anyeṣu dharmakhāteṣu prāyaścittaṃ na vidyate (II,1, p. 279) // Par_9.40 //

    veśmadvāre nivāseṣu yo naraḥ khātam icchati /

    svakāryagṛhakhateṣu prāyaścittaṃ vinirdiśet // Par_9.41 //

    niśi bandhaniruddheṣu sarpavyāghrahateṣu ca /

    agnividyudvipannānāṃ prāyaścittaṃ na vidyate (II,1, p. 280) // Par_9.42 //

    grāmaghāte śaraugheṇa veśmabhaṅgān nipātane /

    ativṛṣṭihatānāṃ ca prāyaścittaṃ na vidyate (II,1, p. 281) // Par_9.43 //

    saṃgrāme prahatānāṃ ca ye dagdhā veśmakeṣu ca /

    dāvāgnigrāmaghāteṣu prāyaścittaṃ na vidyāte (II,1, p. 282) // Par_9.44 //

    yantritā gauś cikitsārthaṃ mūḍhagarbhavimocane /

    yatne kṛte vipadyeta prāyaścittaṃ na vidyate // Par_9.45 //

    vyāpannānāṃ bahūnāṃ ca bandhane rodhane 'pi vā /

    bhiṣaṅmithyopacāre ca prāyaścittaṃ vinirdiśet (II,1, p. 284) // Par_9.46 //

    govṛṣāṇāṃ vipattau ca yāvantaḥ prekṣakā janāḥ /

    anivārayatāṃ teṣāṃ sarveṣāṃ pātakaṃ bhavet (II,1, p. 285) // Par_9.47 //

    eko hato yair bahubhiḥ sametair na jñāyate yasya hato 'bhighātāt /

    divyena teṣām upalabhya hantā nivartanīyo nṛpasaṃniyuktaiḥ (II,1, p. 286) // Par_9.48

    //

    ekā ced bahubhiḥ kācid daivād vyāpāditā yadi /

    pādaṃ pādaṃ tu hatyāyāś careyus te pṛthak pṛthak // Par_9.49 //

    hate tu rudhiraṃ dṛśyaṃ vyādhigrastaḥ kṛśo bhavet /

    lālā bhavati daṣṭeṣu evam anveṣaṇaṃ bhavet // Par_9.50 //

    grāsārthaṃ codito vāpi adhvānaṃ naiva gacchati /

    manunā caivam ekena sarvaśāstrāṇi jānatā (II,1, p. 288) // Par_9.51 //

    prāyaścittaṃ tu tenoktaṃ goghnaś cāndrāyaṇaṃ caret /

    keśānāṃ rakṣaṇārthāya dviguṇaṃ vratam ācaret (II,1, p. 290) // Par_9.52 //

    dviguṇe vrata ādiṣṭe dviguṇā dakṣiṇā bhavet /

    rājā vā rājaputro vā brāhmaṇo vā bahuśrutaḥ // Par_9.53 //

    akṛtvā vapanaṃ tasya prāyaścittaṃ vinirdiśet /

    sarvān keśān samuddhṛtya cchedayed aṅguladvayam (II,1, p. 291) // Par_9.54 //

    evaṃ nārīkumārīṇāṃ śiraso muṇḍanaṃ smṛtam /

    na striyāḥ keśavapanaṃ na dūre śayanāśanam (II,1, p. 292) // Par_9.55 //

    na ca goṣṭhe vased rātrau na divā gā anuvrajet /

    nadīṣu saṃgame caiva araṇyeṣu viśeṣataḥ // Par_9.56 //

    na strīṇām ajinaṃ vāso vratam eva samācaret /

    trisaṃdhyaṃ snānam ity uktaṃ surāṇām arcanaṃ tathā (II,1, p. 293) // Par_9.57 //

    bandhumadhye vrataṃ tāsāṃ kṛcchracāndrāyaṇādikam /

    gṛheṣu satataṃ tiṣṭhec chucir niyamam ācaret // Par_9.58 //

    iha yo govadhaṃ kṛtvā pracchādayitum icchati /

    sa yāti narakaṃ ghoraṃ kālasūtram asaṃśayam (II,1, p. 294) // Par_9.59 //

    vimukto narakāt tasmān martyaloke prajāyate /

    klībo duḥkhī ca kuṣṭhī ca sapta janmāni vai naraḥ // Par_9.60 //

    tasmāt prakāśayet pāpaṃ svadharmaṃ satataṃ caret /

    strībālabhṛtyagovipreṣv atikopaṃ vivarjayet // Par_9.61 //