Chapter 3

[vyavahāralakṣaṇādi]

prayatnasādhye vicchinne dharmākhye nyāyavistare /

sādhyamūlas tu yo vādo vyavahāraḥ sa ucyate // K_025 //

vi nānārthe 'va saṃdehe haraṇaṃ hāra ucyate /

nānāsaṃdehaharaṇād vyavahāra iti smṛtaḥ // K_026 //

na rājā tu viśitvena dhanalobhena vā punaḥ /

svayaṃ kāryāṇi kurvīta narāṇām avivādinām // K_027 //

utpādayati yo hiṃsāṃ deyaṃ vā na prayacchati /

yācam ānaya dauḥśīlyād ākṛṣyo 'sau nṛpājñayā // K_028 //

dvipade sādhyabhedāt tu padāṣṭādaśatāṃ gate /

aṣṭādaśa kriyābhedād bhinnāny aṣṭasahasraśaḥ // K_029 //

sādhyavādasya mūlaṃ syād vādinā yan niveditam /

deyāpradānaṃ hiṃsā cety utthānadvayam ucyate // K_030 //

pūrvapakṣaś cottaraṃ ca pratyākalitam eva ca /

kriyāpādaś ca tenāyaṃ catuṣpāt samudāhṛtaḥ // K_031 //

dharmaśāstrārthaśāstre tu skandhadvayam udāhṛtam /

jayaś caivāvasāyaś ca dve phale samudāhṛte // K_032 //

śāstreṇa ninditaṃ tv artha- mukhyo rājñā pracoditaḥ /

āvedayati yaḥ pūrvaṃ stobhakaḥ sa udāhṛtaḥ // K_033 //

nṛpeṇaiva niyukto yaḥ padadoṣam avekṣitum /

nṛpasya sūcayej jñātvā sūcakaḥ sa udāhṛtaḥ // K_034 //