Chapter 22

Vi_22

brāhmaṇasya sapiṇḍānāṃ jananamaraṇayor daśāham āśaucam // Vi_22.1 //

dvādaśāhaṃ rājanyasya // Vi_22.2 //

pañcadaśāhaṃ vaiśyasya // Vi_22.3 //

māsaṃ śūdrasya // Vi_22.4 //

sapiṇḍatā ca puruṣe saptame vinivartate // Vi_22.5 //

āśauce homadānapratigrahasvādhyāyā nivartante // Vi_22.6 //

nāśauce kasyacid annam aśnīyāt // Vi_22.7 //

brāhmaṇādīnām aśauce yaḥ sakṛd evānnam atti tasya tāvad āśaucaṃ yāvat teṣām // Vi_22.8 //

āśauśāpagame prāyaścittaṃ kuryāt // Vi_22.9 //

savarṇasyāśauce dvijo bhuktvā sravantīm āsādya tannimagnas triraghamarṣaṇaṃ japtvottīrya gāyatryaṣṭasahasraṃ japet // Vi_22.10 //

kṣatriyāśauce brāhmaṇas tv etad evopoṣitaḥ kṛtvā śudhyati // Vi_22.11 //

vaiśyāśauce rājanyaś ca // Vi_22.12 //

vaiśyāśauce brāhmaṇas trirātropoṣitaś ca // Vi_22.13 //

brāhmaṇāśauce rājanyaḥ kṣatriyāśauce vaiśyaś ca sravantīm āsādya gāyatrīśatapañcakaṃ japet // Vi_22.14 //

vaiśyaś ca brāhmaṇāśauce gāyatryaṣṭaśataṃ japet // Vi_22.15 //

śūdrāśauce dvijo bhuktvā prājāpatyaṃ caret // Vi_22.16 //

śūdraś ca dvijāśauce snānam ācaret // Vi_22.17 //

śūdraḥ śūdrāśauce snātaḥ pañcagavyaṃ pibet // Vi_22.18 //

patnīnāṃ dāsānām ānulomyena svāminas tulyam āśaucam // Vi_22.19 //

mṛte svāminy ātmīyam // Vi_22.20 //

hīnavarṇānām adhikavarṇeṣu sapiṇḍeṣu tadaśaucavyapagame śuddhiḥ // Vi_22.21 //

brāhmaṇasya kṣatriviṭśūdreṣu sapiṇḍeṣu ṣaḍrātratrirātraikarātraiḥ // Vi_22.22 //

kṣatriyasya viṭśūdrayoḥ ṣaḍrātratrirātrābhyām // Vi_22.23 //

vaiśyasya śūdreṣu ṣaḍrātreṇa // Vi_22.24 //

māsatulyair ahorātrair garbhasrāve // Vi_22.25 //

jātamṛte mṛtajāte vā kulasya sadyaḥ śaucam // Vi_22.26 //

adantajāte bāle prete sadya eva // Vi_22.27 //

nāsyāgnisaṃskāro nodakakriyā // Vi_22.28 //

dantajāte tv akṛtacūḍe tv ahorātreṇa // Vi_22.29 //

kṛtacūḍe tv asaṃskṛte trirātreṇa // Vi_22.30 //

tataḥ paraṃ yathoktakālena // Vi_22.31 //

strīṇāṃ vivāhaḥ saṃskāraḥ // Vi_22.32 //

saṃskṛtāsu strīṣu nāśaucaṃ pitṛpakṣe // Vi_22.33 //

tatprasavamaraṇe cet pitṛgṛhe syātāṃ , tadā ekarātraṃ trirātraṃ ca // Vi_22.34 //

jananāśaucamadhye yady aparaṃ jananāśaucaṃ syāt , tadā pūrvāśaucavyapagame śuddhiḥ // Vi_22.35 //

rātriśeṣe dinadvayena // Vi_22.36 //

prabhāte dinatrayeṇa // Vi_22.37 //

maraṇāśaucamadhye jñātimaraṇe 'py evam // Vi_22.38 //

śrutvā deśāntarastho jananamaraṇe āśaucaśeṣeṇa śudhyet // Vi_22.39 //

vyatīte 'śauce saṃvatsarāntas tv ekarātreṇa // Vi_22.40 //

tataḥ paraṃ snānena // Vi_22.41 //

ācārye mātāmahe ca vyatīte trirātreṇa // Vi_22.42 //

anauraseṣu putreṣu jāteṣu ca mṛteṣu ca /

parapūrvāsu bhāryāsu prasūtāsu mṛtāsu ca || Vi_22.43 ||

ācāryapatnīputropādhyāyamātulaśvaśuraśvaśuryasahādhyāyiśiṣyeṣv atīteṣv ekarātreṇa // Vi_22.44 //

svadeśarājani ca // Vi_22.45 //

asapiṇḍe svaveśmani mṛte ca // Vi_22.46 //

bhṛgvagnyanāśakāmbusaṃgrāmavidyunnṛpahatānāṃ nāśaucam // Vi_22.47 //

na rājñāṃ rajakarmaṇi // Vi_22.48 //

na vratināṃ vrate // Vi_22.49 //

na satriṇāṃ satre // Vi_22.50 //

na kārūṇāṃ kārukarmaṇi // Vi_22.51 //

na rājājñākāriṇāṃ tadicchayā // Vi_22.52 //

na devapratiṣṭhāvivāhayoḥ pūrvasaṃbhṛtayoḥ // Vi_22.53 //

na deśavibhrame // Vi_22.54 //

āpady api ca kaṣṭāyām // Vi_22.55 //

ātmatyāginaḥ patitāś ca nāśaucodakabhājaḥ // Vi_22.56 //

patitasya dāsī mṛte 'hni padā apāṃ ghaṭam apavarjayet // Vi_22.57 //

udbandhanamṛtasya yaḥ pāśaṃ chindyāt sa taptakṛcchreṇa śudhyati // Vi_22.58 //

ātmatyāgināṃ saṃskartā ca // Vi_22.59 //

tadaśrupātakārī ca // Vi_22.60 //

sarvasyaiva pretasya bāndhavaiḥ sahāśrupātaṃ kṛtvā snānena // Vi_22.61 //

akṛte 'sthisaṃcaye sacailasnānena // Vi_22.62 //

dvijaḥ śūdrapretānugamanaṃ kṛtvā sravantīm āsādya tannimagnaḥ triraghamarṣaṇaṃ japtvottīrya gāyatryaṣṭasahasraṃ japet // Vi_22.63 //

dvijapretasyāṣṭaśatam // Vi_22.64 //

śūdraḥ pretānugamanaṃ kṛtvā snānam ācaret // Vi_22.65 //

citādhūmasevane sarve varṇāḥ snānam ācareyuḥ // Vi_22.66 //

maithune duḥsvapne rudhiropagatakaṇṭhe vamanavirekayoś ca // Vi_22.67 //

śmaśrukarmaṇi kṛte ca // Vi_22.68 //

śavaspṛśaṃ ca spṛṣṭvā rajasvalācaṇḍālayūpāṃś ca // Vi_22.69 //

bhakṣyavarjaṃ pañcanakhaśavaṃ tadasthisnehaṃ ca // Vi_22.70 //

sarveṣv eteṣu snāneṣu vastraṃ nāprakṣālitaṃ bibhṛyāt // Vi_22.71 //

rajasvalā caturthe 'hni snānāc chudhyati // Vi_22.72 //

rajasvalā hīnavarṇāṃ rajasvalāṃ spṛṣṭvā na tāvad aśnīyāt yāvan na śuddhā // Vi_22.73 //

savarṇām adhikavarṇāṃ vā spṛṣṭvā sadyaḥ snātvā śudhyati // Vi_22.74 //

kṣutvā suptvā bhuktvā bhojanādhyayanepsuḥ pītvā snātvā niṣṭhīvya vāsaḥ paridhāya rathyām ākramya mūtrapurīṣaṃ kṛtvā pañcanakhāsthy asnehaṃ spṛṣṭvā cācamet // Vi_22.75 //

caṇḍālamlecchasaṃbhāṣaṇe ca // Vi_22.76 //

nābher adhastāt prabāhuṣu ca kāyikair malaiḥ surābhir madyaiś copahato mṛttoyais tadaṅgaṃ prakṣālya śudhyet // Vi_22.77 //

anyatropahato mṛttoyais tadaṅgaṃ prakṣālya snānena // Vi_22.78 //

vaktropahatas tv upoṣya snātvā pañcagavyena // Vi_22.79 //

daśanacchadopahataś ca // Vi_22.80 //

vasā śukram asṛṅ majjā mūtraṃ viṭ karṇaviṇnakhāḥ /

śleṣmāśru dūṣikā svedo dvādaśaite nṛṇāṃ malāḥ || Vi_22.81 ||

gauḍī mādhvī ca paiṣṭī ca vijñeyā trividhā surā /

yathaivaikā tathā sarvā na pātavyā dvijātibhiḥ || Vi_22.82 ||

mādhūkam aikṣavaṃ ṭāṅkaṃ kaulaṃ khārjūrapānase /

mṛdvīkārasamādhvīke maireyaṃ nārikelajam || Vi_22.83 ||

amedhyāni daśaitāni madyāni brāhmaṇasya ca /

rājanyaś caiva vaiśyaś ca spṛṣṭvaitāni na duṣyataḥ || Vi_22.84 ||

guroḥ pretasya śiṣyas tu pitṛmedhaṃ samācaran /

pretāhāraiḥ samaṃ tatra daśarātreṇa śudhyati || Vi_22.85 ||

ācāryaṃ svam upādhyāyaṃ pitaraṃ mātaraṃ gurum /

nirhṛtya tu vratī pretān na vratena viyujyate || Vi_22.86 ||

ādiṣṭī nodakaṃ kuryād ā vratasya samāpanāt /

samāpte tūdakaṃ kṛtvā trirātreṇaiva śudhyati || Vi_22.87 ||

jñānaṃ tapo 'gnir āhāro mṛnmano vāryupāñjanam /

vāyuḥ karmārkakālau ca śuddhikartṝṇi dehinām || Vi_22.88 ||

sarveṣām eva śaucānām annaśaucaṃ paraṃ smṛtam /

yo 'nne śuciḥ sa hi śucir na mṛdvāriśuciḥ śuciḥ || Vi_22.89 ||

kṣāntyā śudhyanti vidvāṃso dānenākāryakāriṇaḥ /

pracchannapāpā japyena tapasā vedavittamāḥ || Vi_22.90 ||

mṛttoyaiḥ śudhyate śodhyaṃ nadī vegena śudhyati /

rajasā strī manoduṣṭā saṃnyāsena dvijottamāḥ || Vi_22.91 ||

adbhir gātrāṇi śudhyanti manaḥ satyena śudhyati /

vidyātapobhyāṃ bhūtātmā buddhir jñānena śudhyati || Vi_22.92 ||

eṣa śaucasya te proktaḥ śārīrasya vinirṇayaḥ /

nānāvidhānāṃ dravyāṇāṃ śuddheḥ śṛṇu vinirṇayam || Vi_22.93 ||