Chapter 5

Vi_5

atha mahāpātakino brāhmaṇavarjaṃ sarve vadhyāḥ // Vi_5.1 //

na śārīro brāhmaṇasya daṇḍaḥ // Vi_5.2 //

svadeśāt brāhmaṇaṃ kṛtāṅkaṃ vivāsayet // Vi_5.3 //

tasya ca brahmahatyāyām aśiraskaṃ puruṣaṃ lalāṭe kuryāt // Vi_5.4 //

surādhvajaṃ surāpāne // Vi_5.5 //

śvapadaṃ steye // Vi_5.6 //

bhagaṃ gurutalpagamane // Vi_5.7 //

anyatrāpi vadhyakarmaṇi tiṣṭhantaṃ samagradhanam akṣataṃ vivāsayet // Vi_5.8 //

kūṭaśāsanakartṝṃś ca rājā hanyāt // Vi_5.9 //

kūṭalekhyakārāṃś ca // Vi_5.10 //

garadāgnidaprasahyataskarān strībālapuruṣaghātinaś ca // Vi_5.11 //

ye ca dhānyaṃ daśabhyaḥ kumbhebhyo 'dhikam apahareyuḥ // Vi_5.12 //

dharimameyānāṃ śatād abhyadhikam // Vi_5.13 //

ye cākulīnā rājyam abhikāmayeyuḥ // Vi_5.14 //

setubhedakāṃś ca // Vi_5.15 //

prasahya taskarāṇāṃ cāvakāśabhaktapradāṃś ca // Vi_5.16 //

anyatra rājāśakteḥ // Vi_5.17 //

striyam aśaktabhartṛkāṃ tadatikramaṇīṃ ca // Vi_5.18 //

hīnavarṇo 'dhikavarṇasya yenāṅgenāparādhaṃ kuryāt tad evāsya śātayet // Vi_5.19 //

ekāsanopaveśī kaṭyāṃ kṛtāṅko nirvāsyaḥ // Vi_5.20 //

niṣṭhīvyauṣṭhadvayavihīnaḥ kāryaḥ // Vi_5.21 //

avaśardhayitā ca gudahīnaḥ // Vi_5.22 //

ākrośayitā ca vijihvaḥ // Vi_5.23 //

darpeṇa dharmopadeśakāriṇāṃ rājā taptam āsecayet tailam āsye // Vi_5.24 //

droheṇa ca nāmajātigrahaṇe daśāṅgulo 'sya śaṅkur nikheyaḥ // Vi_5.25 //

śrutadeśajātikarmaṇām anyathāvādī kārśāpaṇaśatadvayaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.26 //

kāṇakhañjādīnāṃ tathyavādy api kārśāpaṇadvayam // Vi_5.27 //

gurūn ākṣipan kārśāpaṇaśatadvayam // Vi_5.28 //

parasya patanīyākṣepe kṛte tūttamasāhasam // Vi_5.29 //

upapātakayukte madhyamam // Vi_5.30 //

traividyavṛddhānāṃ kṣepe jātipūgānāṃ ca // Vi_5.31 //

grāmadeśayoś ca prathamasāhasam // Vi_5.32 //

nyaṅgatāyukte kṣepe kārśāpaṇaśatam // Vi_5.33 //

mātṛyukte tūttamam // Vi_5.34 //

samavarṇākrośane dvādaśa paṇān daṇḍyaḥ // Vi_5.35 //

hīnavarṇākṛośane ṣaṭ // Vi_5.36 //

yathākālam uttamavarṇākṣepe tatpramāṇo daṇḍaḥ // Vi_5.37 //

trayo vā kārṣāpaṇāḥ // Vi_5.38 //

śuktavākyābhidhāne tv evam eva // Vi_5.39 //

pārajāyī savarṇāgamane tūttamasāhasaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.40 //

hīnavarṇāgamane madhyamam // Vi_5.41 //

gogamane ca // Vi_5.42 //

antyāgamane vadhyaḥ // Vi_5.43 //

paśugamane kārṣāpaṇaśataṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.44 //

doṣam anākhyāya kanyāṃ prayacchaṃś ca // Vi_5.45 //

tāṃ ca bibhṛyāt // Vi_5.46 //

aduṣṭāṃ duṣṭām iti bruvann uttamasāhasam // Vi_5.47 //

gajāśvoṣṭragoghātī tv ekakarapādaḥ kāryaḥ // Vi_5.48 //

vimāṃsavikrayī ca // Vi_5.49 //

grāmyapaśughātī kārṣāpaṇaśataṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.50 //

paśusvāmine tanmūlyaṃ dadyāt // Vi_5.51 //

āraṇyapaśughātī pañcāśataṃ kārṣāpaṇān // Vi_5.52 //

pakṣighātī matsyaghātī ca daśa kārṣāpaṇān // Vi_5.53 //

kīṭopaghātī ca kārṣāpaṇam // Vi_5.54 //

phalopagamadrumacchedī tūttamasāhasam // Vi_5.55 //

puṣpopagamadrumacchedī madhyamam // Vi_5.56 //

vallīgulmalatācchedī kārṣāpaṇaśatam // Vi_5.57 //

tṛṇacchedy ekam // Vi_5.58 //

sarve ca tatsvāmināṃ tadutpattim // Vi_5.59 //

hastenodgūrayitā daśakārṣāpaṇam // Vi_5.60 //

pādena viṃśatim // Vi_5.61 //

kāṣṭhena prathamasāhasam // Vi_5.62 //

pāṣāṇena madhyamam // Vi_5.63 //

śastreṇottamam // Vi_5.64 //

pādakeśāṃśukakaraluñcane daśa paṇān // Vi_5.65 //

śoṇitena vinā duḥkham utpādayitā dvātriṃśat paṇān // Vi_5.66 //

saha śoṇitena catuḥṣaṣṭim // Vi_5.67 //

karapādadantabhaṅge karṇanāsāvikartane madhyamam // Vi_5.68 //

ceṣṭābhojanavāgrodhe prahāradāne ca // Vi_5.69 //

netrakaṃdharābāhusakthyaṃsabhaṅge cottamam // Vi_5.70 //

ubhayanetrabhedinaṃ rājā yāvaj jīvaṃ bandhanān na muñcet // Vi_5.71 //

tādṛśam eva vā kuryāt // Vi_5.72 //

ekaṃ bahūnāṃ nighnatāṃ pratyekam uktād daṇḍād dviguṇaḥ // Vi_5.73 //

utkrośantam anabhidhāvatāṃ tatsamīpavartināṃ saṃsaratāṃ ca // Vi_5.74 //

sarve ca puruṣapīḍākarās tadutthānavyayaṃ dadyuḥ // Vi_5.75 //

grāmyapaśupīḍākarāś ca // Vi_5.76 //

go'śvoṣṭragajāpahāry ekakarapādaḥ kāryaḥ // Vi_5.77 //

ajāvyapahāry ekakaraś ca // Vi_5.78 //

dhānyāpahāry ekādaśaguṇaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.79 //

sasyāpahārī ca // Vi_5.80 //

suvarṇarajatavastrāṇāṃ pañcāśatas tv abhyadhikam apaharan vikaraḥ // Vi_5.81 //

tadūnam ekādaśaguṇaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.82 //

sūtrakārpāsagomayaguḍadadhikṣīratakratṛṇalavaṇamṛdbhasmapakṣimatsyaghṛtatailamāṃsamadhuvaidalaveṇumṛnmayalohabhāṇḍānām apahartā mūlyāt triguṇaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.83 //

pakvānnānāṃ ca // Vi_5.84 //

puṣpaharitagulmavallīlatāparṇānām apaharaṇe pañcakṛṣṇalam // Vi_5.85 //

śākamūlaphalānāṃ ca // Vi_5.86 //

ratnāpahāry uttamasāhasam // Vi_5.87 //

anuktadravyāṇām apahartā mūlyasamam // Vi_5.88 //

stenāḥ sarvam apahṛtaṃ dhanikasya dāpyāḥ // Vi_5.89 //

tatas teṣām abhihitadaṇḍaprayogaḥ // Vi_5.90 //

yeṣāṃ deyaḥ panthās teṣām apathadāyī kārṣāpaṇapañcaviṃśatiṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.91 //

āsanārhasyāsanam adadac ca // Vi_5.92 //

pūjārham apūjayaṃś ca // Vi_5.93 //

prātiveśyabrāhmaṇanimantraṇātikramaṇe ca // Vi_5.94 //

nimantrayitvā bhojanādāyinaś ca // Vi_5.95 //

nimantritas tathety uktvā cābhuñjānaḥ suvarṇamāṣakam // Vi_5.96 //

niketayituś ca dviguṇam annam // Vi_5.97 //

abhakṣyeṇa brāhmaṇasya dūṣayitā ṣoḍaśa suvarṇān // Vi_5.98 //

jātyapahāriṇā śatam // Vi_5.99 //

surayā vadhyaḥ // Vi_5.100 //

kṣatriyaṃ dūṣayitus tadardham // Vi_5.101 //

vaiśyaṃ dūṣayitus tadardham api // Vi_5.102 //

śūdraṃ dūṣayituḥ prathamasāhasam // Vi_5.103 //

aspṛśyaḥ kāmakāreṇa spṛśan spṛśyaṃ traivarṇikaṃ vadhyaḥ // Vi_5.104 //

rajasvalāṃ śiphābhis tāḍayet // Vi_5.105 //

pathyudyānodakasamīpe 'py aśucikārī paṇaśatam // Vi_5.106 //

tac cāpāsyāt // Vi_5.107 //

gṛhabhūkuḍyādyupabhettā madhyamasāhasam // Vi_5.108 //

tac ca yojayet // Vi_5.109 //

gṛhe pīḍākaraṃ dravyaṃ prakṣipan paṇaśatam // Vi_5.110 //

sādhāraṇāpalāpī ca // Vi_5.111 //

preṣitasyāpradātā ca // Vi_5.112 //

pitṛputrācāryayājyartvijām anyonyāpatitatyāgī ca // Vi_5.113 //

na ca tān jahyāt // Vi_5.114 //

śūdrapravrajitānāṃ daive pitrye bhojakāś ca // Vi_5.115 //

ayogyakarmakārī ca // Vi_5.116 //

samudragṛhabhedakaś ca // Vi_5.117 //

aniyuktaḥ śapathakārī // Vi_5.118 //

paśūnāṃ puṃstvopaghātakārī // Vi_5.119 //

pitāputravirodhe sākṣiṇāṃ daśapaṇo daṇḍaḥ // Vi_5.120 //

yas tayoś cāntare syāt tasyottamasāhasaḥ // Vi_5.121 //

tulāmānakūṭakartuś ca // Vi_5.122 //

tadakūṭe kūṭavādinaś ca // Vi_5.123 //

dravyāṇāṃ pratirūpavikrayikasya ca // Vi_5.124 //

saṃbhūya vaṇijāṃ paṇyam anargheṇāvarundhatām // Vi_5.125 //

pratyekaṃ vikrīṇatāṃ ca // Vi_5.126 //

gṛhītamūlyaṃ yaḥ paṇyaṃ kretur naiva dadyāt, tasyāsau sodayaṃ dāpyaḥ // Vi_5.127 //

rājñā ca paṇaśataṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.128 //

krītam akrīṇato yā hāniḥ sā kretur eva syāt // Vi_5.129 //

rājaniṣiddhaṃ vikrīṇatas tadapahāraḥ // Vi_5.130 //

tarikaḥ sthalajaṃ śulkaṃ gṛhṇan daśapaṇān daṇḍyaḥ // Vi_5.131 //

brahmacārivānaprasthabhikṣugurviṇītīrthānusāriṇāṃ nāvikaḥ śaulkikaḥ śulkam ādadānaś ca // Vi_5.132 //

tac ca teṣāṃ dadyāt // Vi_5.133 //

dyūte kūṭākṣadevināṃ karacchedaḥ // Vi_5.134 //

upadhidevināṃ saṃdaṃśacchedaḥ // Vi_5.135 //

granthibhedakānāṃ ca // Vi_5.136 //

utkṣepakānāṃ ca karacchedaḥ // Vi_5.137 //

divā paśūnāṃ vṛkādyupaghāte pāle tv anāyati pāladoṣaḥ // Vi_5.138 //

vinaṣṭapaśumūlyaṃ ca svāmine dadyāt // Vi_5.139 //

ananujñātāṃ duhan pañcaviṃśatiṃ kārṣāpaṇān // Vi_5.140 //

mahiṣī cet sasyanāśaṃ kuryāt, tatpālas tv aṣṭau māṣān daṇḍyaḥ // Vi_5.141 //

apālāyāḥ svāmī // Vi_5.142 //

aśvas tūṣṭro gardabho vā // Vi_5.143 //

gauś cet tadardham // Vi_5.144 //

tadardham ajāvikam // Vi_5.145 //

bhakṣayitvopaviṣṭeṣu dviguṇam // Vi_5.146 //

sarvatra svāmine vinaṣṭasasyamūlyaṃ ca // Vi_5.147 //

pathi grāme vivītānte na doṣaḥ // Vi_5.148 //

anāvṛte ca // Vi_5.149 //

alpakālam // Vi_5.150 //

utsṛṣṭavṛṣabhasūtikānāṃ ca // Vi_5.151 //

yas tūttamavarṇān dāsye niyojayet tasyottamasāhaso daṇḍaḥ // Vi_5.152 //

tyaktapravrajyo rājño dāsyaṃ kuryāt // Vi_5.153 //

bhṛtakaś cāpūrṇe kāle bhṛtiṃ tyajan sakalam eva mūlyaṃ dadyāt // Vi_5.154 //

jājñe ca paṇaśataṃ dadyāt // Vi_5.155 //

taddoṣeṇa yad vinaśyet tat svāmine // Vi_5.156 //

anyatra daivopaghātāt // Vi_5.157 //

svāmī cet bhṛtakam apūrṇe kāle jahyāt, tasya sarvam eva mūlyaṃ dadyāt // Vi_5.158 //

paṇaśataṃ ca rājani // Vi_5.159 //

anyatra bhṛtakadośāt // Vi_5.160 //

yaḥ kanyāṃ pūrvadattām anyasmai dadyāt, sa cauravac chāsyaḥ // Vi_5.161 //

varadoṣaṃ vinā // Vi_5.162 //

nirdoṣāṃ parityajan // Vi_5.163 //

patnīṃ ca // Vi_5.164 //

ajānānaḥ prakāśaṃ yaḥ paradravyaṃ krīṇīyāt, tatra tasya na doṣaḥ // Vi_5.165 //

svāmī dravyam āpnuyāt // Vi_5.166 //

yady aprakāśaṃ hīnamūlyaṃ ca krīṇīyāt, tadā kretā vikretā ca cauravac chāsyau // Vi_5.167 //

gaṇadravyāpahartā vivāsyaḥ // Vi_5.168 //

tatsaṃvidaṃ yaś ca laṅghayet // Vi_5.169 //

nikṣepāpahāryarthavṛddhisahitaṃ dhanaṃ dhanikasya dāpyaḥ // Vi_5.170 //

rājñā cauravac chāsyaḥ // Vi_5.171 //

yaś cānikṣiptaṃ nikṣiptam iti brūyāt // Vi_5.172 //

sīmābhettāram uttamasāhasaṃ daṇḍayitvā punaḥ sīmāṃ kārayet // Vi_5.173 //

jātibhraṃśakarasyābhakṣyasya bhakṣayitā vivāsyaḥ // Vi_5.174 //

abhakṣyasyāvikreyasya vikrayī devapratimābhedakaś cottamasāhasaṃ daṇḍanīyaḥ // Vi_5.175 //

bhiṣaṅ mithyācarann uttameṣu puruṣeṣu // Vi_5.176 //

madhyameṣu madhyamam // Vi_5.177 //

tiryakṣu prathamam // Vi_5.178 //

pratiśrutasyāpradāyī tad dāpayitvā prathamasāhasaṃ daṇḍyaḥ // Vi_5.179 //

kūṭasākṣiṇāṃ sarvasvāpahāraḥ kāryaḥ // Vi_5.180 //

utkocopajīvināṃ sabhyānāṃ ca // Vi_5.181 //

gocarmamātrādhikāṃ bhuvam anyasyādhīkṛtāṃ tasmād anirmocyānyasya yaḥ prayacchet sa vadhyaḥ // Vi_5.182 //

ūnāṃ cet ṣoḍaśa suvarṇān daṇḍyaḥ // Vi_5.183 //

eko 'śnīyād yad utpannaṃ naraḥ saṃvatsaraṃ phalam /

gocarmamātrā sā kṣoṇī stokā vā yadi vā bahu || Vi_5.184 ||

yayor nikṣipta ādhis tau vivadetāṃ yadā narau /

yasya bhuktiḥ phalaṃ tasya balāt kāraṃ vinā kṛtā || Vi_5.185 ||

sāgamena tu bhogena bhuktaṃ samyag yadā tu yat /

āhartā labhate tatra nāpahāryaṃ tu tat kvacit || Vi_5.186 ||

pitrā bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ /

tasmin prete na vācyo 'sau bhuktyā prāptaṃ hi tasya tat || Vi_5.187 ||

tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhūr yathāvidhi /

lekhyābhāve 'pi tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt || Vi_5.188 ||

nakhināṃ śṛṅgiṇāṃ caiva daṃṣṭriṇām ātatāyinām /

hastyaśvānāṃ tathānyeṣāṃ vadhe hantā na doṣabhāk || Vi_5.189 ||

guruṃ vā bālavṛddhau vā brāhmaṇaṃ vā bahuśrutam /

ātatāyinam āyāntaṃ hanyād evāvicārayan || Vi_5.190 ||

nātatāyivadhe doṣo hantur bhavati kaścana /

prakāśaṃ vāprakāśaṃ vā manyus tan manyum ṛcchati || Vi_5.191 ||

udyatāsiviṣāgniṃ ca śāpodyatakaraṃ tathā /

ātharvaṇena hantāraṃ piśunaṃ caiva rājasu || Vi_5.192 ||

bhāryātikramiṇaṃ caiva vidyāt saptātatāyinaḥ /

yaśovittaharān anyān āhur dharmārthahārakān || Vi_5.193 ||

uddeśatas te kathito dhare daṇḍavidhir mayā /

sarveṣām aparādhānāṃ vistarād ativistaraḥ || Vi_5.194 ||

aparādheṣu cānyesu jñātvā jātiṃ dhanaṃ vayaḥ /

daṇḍaṃ prakalpayed rājā saṃmantrya brāhmaṇaiḥ saha || Vi_5.195 ||

daṇḍyaṃ pramocayan daṇḍyād dviguṇaṃ daṇḍam āvahet /

niyuktaś cāpy adaṇḍyānāṃ daṇḍakārī narādhamaḥ || Vi_5.196 ||

yasya cauraḥ pure nāsti nānyastrīgo na duṣṭavāk /

na sāhasikadaṇḍaghnau sa rājā śakralokabhāk || Vi_5.197 ||