Comma for either/or — dharma, courage. Spelling forgiving — corage finds courage.

    Cover for Manusmṛti

    Manusmṛti

    Chapter 10

    Manu

    adhīyīraṃs trayo varṇāḥ svakarmasthā dvijātayaḥ /

    prabrūyād brāhmaṇas tv eṣāṃ netarāv iti niścayaḥ // Mn_10.1 //

    sarveṣāṃ brāhmaṇo vidyād vṛttyupāyān yathāvidhi /

    prabrūyād itarebhyaś ca svayaṃ caiva tathā bhavet // Mn_10.2 //

    vaiśeṣyāt prakṛtiśraiṣṭhyān niyamasya ca dhāraṇāt /

    saṃskārasya viśeṣāc ca varṇānāṃ brāhmaṇaḥ prabhuḥ // Mn_10.3 //

    brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyas trayo varṇā dvijātayaḥ /

    caturtha ekajātis tu śūdro nāsti tu pañcamaḥ // Mn_10.4 //

    sarvavarṇeṣu tulyāsu patnīṣv akṣatayoniṣu /

    ānulomyena saṃbhūtā jātyā jñeyās ta eva te // Mn_10.5 //

    strīṣv anantarajātāsu dvijair utpāditān sutān /

    sadṛśān eva tān āhur mātṛdoṣavigarhitān // Mn_10.6 //

    anantarāsu jātānāṃ vidhir eṣa sanātanaḥ /

    dvyekāntarāsu jātānāṃ dharmyaṃ vidyād imaṃ vidhim // Mn_10.7 //

    brāhmaṇād vaiśyakanyāyām ambaṣṭho nāma jāyate /

    niṣādaḥ śūdrakanyāyāṃ yaḥ pāraśava ucyate // Mn_10.8 //

    kṣatriyāc chūdrakanyāyāṃ krūrācāravihāravān /

    kṣatraśūdravapur jantur ugro nāma prajāyate // Mn_10.9 //

    viprasya triṣu varṇeṣu nṛpater varṇayor dvayoḥ /

    vaiśyasya varṇe caikasmin ṣaḍ ete 'pasadāḥ smṛtāḥ // Mn_10.10 //

    kṣatriyād viprakanyāyāṃ sūto bhavati jātitaḥ /

    vaiśyān māgadhavaidehau rājaviprāṅganāsutau // Mn_10.11 //

    śūdrād āyogavaḥ kṣattā caṇḍālaś cādhamo nṛṇām /

    vaiśyarājanyaviprāsu jāyante varṇasaṃkarāḥ // Mn_10.12 //

    ekāntare tv ānulomyād ambaṣṭhograu yathā smṛtau /

    kṣattṛvaidehakau tadvat prātilomye 'pi janmani // Mn_10.13 //

    putrā ye 'nantarastrījāḥ krameṇoktā dvijanmanām /

    tān anantaranāmnas tu mātṛdoṣāt pracakṣate // Mn_10.14 //

    brāhmaṇād ugrakanyāyām āvṛto nāma jāyate /

    ābhīro 'mbaṣṭhakanyāyām āyogavyāṃ tu dhigvaṇaḥ // Mn_10.15 //

    āyogavaś ca kṣattā ca caṇḍālaś cādhamo nṛṇām /

    prātilomyena jāyante śūdrād apasadās trayaḥ // Mn_10.16 //

    vaiśyān māgadhavaidehau kṣatriyāt sūta eva tu /

    pratīpam ete jāyante pare 'py apasadās trayaḥ // Mn_10.17 //

    jāto niṣādāc chūdrāyāṃ jātyā bhavati pukkasaḥ /

    śūdrāj jāto niṣādyāṃ tu sa vai kukkuṭakaḥ smṛtaḥ // Mn_10.18 //

    kṣattur jātas tathogrāyāṃ śvapāka iti kīrtyate /

    vaidehakena tv ambaṣṭhyām utpanno veṇa ucyate // Mn_10.19 //

    dvijātayaḥ savarṇāsu janayanty avratāṃs tu yān /

    tān sāvitrīparibhraṣṭān vrātyān iti vinirdiśet // Mn_10.20 //

    vrātyāt tu jāyate viprāt pāpātmā bhūrjakaṇṭakaḥ /

    āvantyavāṭadhānau ca puṣpadhaḥ śaikha eva ca // Mn_10.21 //

    jhallo mallaś ca rājanyād vrātyān nicchivir eva ca /

    naṭaś ca karaṇaś caiva khaso draviḍa eva ca // Mn_10.22 //

    vaiśyāt tu jāyate vrātyāt sudhanvācārya eva ca /

    kāruṣaś ca vijanmā ca maitraḥ sātvata eva ca // Mn_10.23 //

    vyabhicāreṇa varṇānām avedyāvedanena ca /

    svakarmaṇāṃ ca tyāgena jāyante varṇasaṃkarāḥ // Mn_10.24 //

    saṃkīrṇayonayo ye tu pratilomānulomajāḥ /

    anyonyavyatiṣaktāś ca tān pravakṣyāmy aśeṣataḥ // Mn_10.25 //

    sūto vaidehakaś caiva caṇḍālaś ca narādhamaḥ /

    māgadhaḥ tathāyogava eva ca kṣatrajātiś ca // Mn_10.26 //

    ete ṣaṭ sadṛśān varṇāñ janayanti svayoniṣu /

    mātṛjātyāṃ prasūyante pravārāsu ca yoniṣu // Mn_10.27 //

    yathā trayāṇāṃ varṇānāṃ dvayor ātmāsya jāyate /

    ānantaryāt svayonyāṃ tu tathā bāhyeṣv api kramāt // Mn_10.28 //

    te cāpi bāhyān subahūṃs tato 'py adhikadūṣitān /

    parasparasya dāreṣu janayanti vigarhitān // Mn_10.29 //

    yathaiva śūdro brāhmaṇyāṃ bāhyaṃ jantuṃ prasūyate /

    tathā bāhyataraṃ bāhyaś cāturvarṇye prasūyate // Mn_10.30 //

    pratikūlaṃ vartamānā bāhyā bāhyatarān punaḥ /

    hīnā hīnān prasūyante varṇān pañcadaśaiva tu // Mn_10.31 //

    prasādhanopacārajñam adāsaṃ dāsajīvanam /

    sairindhraṃ vāgurāvṛttiṃ sūte dasyur ayogave // Mn_10.32 //

    maitreyakaṃ tu vaideho mādhūkaṃ saṃprasūyate /

    nṝn praśaṃsaty ajasraṃ yo ghaṇṭātāḍo 'ruṇodaye // Mn_10.33 //

    niṣādo mārgavaṃ sūte dāsaṃ naukarmajīvinam /

    kaivartam iti yaṃ prāhur āryāvartanivāsinaḥ // Mn_10.34 //

    mṛtavastrabhṛtsv nārīṣu garhitānnāśanāsu ca /

    bhavanty āyogavīṣv ete jātihīnāḥ pṛthak trayaḥ // Mn_10.35 //

    kārāvaro niṣādāt tu carmakāraḥ prasūyate /

    vaidehikād andhramedau bahirgrāmapratiśrayau // Mn_10.36 //

    caṇḍālāt pāṇḍusopākas tvaksāravyavahāravān /

    āhiṇḍiko niṣādena vaidehyām eva jāyate // Mn_10.37 //

    caṇḍālena tu sopāko mūlavyasanavṛttimān /

    pukkasyāṃ jāyate pāpaḥ sadā sajjanagarhitaḥ // Mn_10.38 //

    niṣādastrī tu caṇḍālāt putram antyāvasāyinam /

    śmaśānagocaraṃ sūte bāhyānām api garhitam // Mn_10.39 //

    saṃkare jātayas tv etāḥ pitṛmātṛpradarśitāḥ /

    prachannā vā prakāśā vā veditavyāḥ svakarmabhiḥ // Mn_10.40 //

    svajātijānantarajāḥ ṣaṭ sutā dvijadharmiṇaḥ /

    śūdrāṇāṃ tu sadharmāṇaḥ sarve 'padhvaṃsajāḥ smṛtāḥ // Mn_10.41 //

    tapobījaprabhāvais tu te gacchanti yuge yuge /

    utkarṣaṃ cāpakarṣaṃ ca manuṣyeṣv iha janmataḥ // Mn_10.42 //

    śanakais tu kriyālopād imāḥ kṣatriyajātayaḥ /

    vṛṣalatvaṃ gatā loke brāhmaṇādarśanena ca // Mn_10.43 //

    pauṇḍrakāś cauḍradraviḍāḥ kāmbojā yavanāḥ śakāḥ /

    pāradāpahlavāś cīnāḥ kirātā daradāḥ khaśāḥ // Mn_10.44 //

    mukhabāhūrupajjānāṃ yā loke jātayo bahiḥ /

    mlecchavācaś cāryavācaḥ sarve te dasyavaḥ smṛtāḥ // Mn_10.45 //

    ye dvijānām apasadā ye cāpadhvaṃsajāḥ smṛtāḥ /

    te ninditair vartayeyur dvijānām eva karmabhiḥ // Mn_10.46 //

    sūtānām aśvasārathyam ambaṣṭhānāṃ cikitsanam /

    vaidehakānāṃ strīkāryaṃ māgadhānāṃ vaṇikpathaḥ // Mn_10.47 //

    matsyaghāto niṣādānāṃ tvaṣṭis tv āyogavasya ca /

    medāndhracuñcumadgūnām āraṇyapaśuhiṃsanam // Mn_10.48 //

    kṣattrugrapukkasānāṃ tu bilaukovadhabandhanam /

    dhigvaṇānāṃ carmakāryaṃ veṇānāṃ bhāṇḍavādanam // Mn_10.49 //

    caityadrumaśmaśāneṣu śaileṣūpavaneṣu ca /

    vaseyur ete vijñātā vartayantaḥ svakarmabhiḥ // Mn_10.50 //

    caṇḍālaśvapacānāṃ tu bahir grāmāt pratiśrayaḥ /

    apapātrāś ca kartavyā dhanam eṣāṃ śvagardabham // Mn_10.51 //

    vāsāṃsi mṛtacailāni bhinnabhāṇḍeṣu bhojanam /

    kārṣṇāyasam alaṅkāraḥ parivrajyā ca nityaśaḥ // Mn_10.52 //

    na taiḥ samayam anvicchet puruṣo dharmam ācaran /

    vyavahāro mithas teṣāṃ vivāhaḥ sadṛśaiḥ saha // Mn_10.53 //

    annam eṣāṃ parādhīnaṃ deyaṃ syād bhinnabhājane /

    rātrau na vicareyus te grāmeṣu nagareṣu ca // Mn_10.54 //

    divā careyuḥ kāryārthaṃ cihnitā rājaśāsanaiḥ /

    abāndhavaṃ śavaṃ caiva nirhareyur iti sthitiḥ // Mn_10.55 //

    vadhyāṃś ca hanyuḥ satataṃ yathāśāstraṃ nṛpājñayā /

    vadhyavāsāṃsi gṛhṇīyuḥ śayyāś cābharaṇāni ca // Mn_10.56 //

    varṇāpetam avijñātaṃ naraṃ kaluṣayonijam /

    āryarūpam ivānāryaṃ karmabhiḥ svair vibhāvayet // Mn_10.57 //

    anāryatā niṣṭhuratā krūratā niṣkriyātmatā /

    puruṣaṃ vyañjayantīha loke kaluṣayonijam // Mn_10.58 //

    pitryaṃ vā bhajate śīlaṃ mātur vobhayam eva vā /

    na kathaṃ cana duryoniḥ prakṛtiṃ svāṃ niyacchati // Mn_10.59 //

    kule mukhye 'pi jātasya yasya syād yonisaṃkaraḥ /

    saṃśrayaty eva tacchīlaṃ naro 'lpam api vā bahu // Mn_10.60 //

    yatra tv ete paridhvaṃsāj jāyante varṇadūṣakāḥ /

    rāṣṭrikaiḥ saha tad rāṣṭraṃ kṣipram eva vinaśyati // Mn_10.61 //

    brāhmaṇārthe gavārthe vā dehatyāgo 'nupaskṛtaḥ /

    strībālābhyupapattau ca bāhyānāṃ siddhikāraṇam // Mn_10.62 //

    ahiṃsā satyam asteyaṃ śaucam indriyanigrahaḥ /

    etaṃ sāmāsikaṃ dharmaṃ cāturvarṇye 'bravīn manuḥ // Mn_10.63 //

    śūdrāyāṃ brāhmaṇāj jātaḥ śreyasā cet prajāyate /

    aśreyān śreyasīṃ jātiṃ gacchaty ā saptamād yugāt // Mn_10.64 //

    śūdro brāhmaṇatām eti brāhmaṇaś caiti śūdratām /

    kṣatriyāj jātam evaṃ tu vidyād vaiśyāt tathaiva ca // Mn_10.65 //

    anāryāyāṃ samutpanno brāhmaṇāt tu yadṛcchayā /

    brāhmaṇyām apy anāryāt tu śreyastvaṃ kveti ced bhavet // Mn_10.66 //

    jāto nāryām anāryāyām āryād āryo bhaved guṇaiḥ /

    jāto 'py anāryād āryāyām anārya iti niścayaḥ // Mn_10.67 //

    tāv ubhāv apy asaṃskāryāv iti dharmo vyavasthitaḥ /

    vaiguṇyāj janmanaḥ pūrva uttaraḥ pratilomataḥ // Mn_10.68 //

    subījaṃ caiva sukṣetre jātaṃ saṃpadyate yathā /

    tathāryāj jāta āryāyāṃ sarvaṃ saṃskāram arhati // Mn_10.69 //

    bījam eke praśaṃsanti kṣetram anye manīṣiṇaḥ /

    bījakṣetre tathaivānye tatreyaṃ tu vyavasthitiḥ // Mn_10.70 //

    akṣetre bījam utsṛṣṭam antaraiva vinaśyati /

    abījakam api kṣetraṃ kevalaṃ sthaṇḍilaṃ bhavet // Mn_10.71 //

    yasmād bījaprabhāveṇa tiryagjā ṛṣayo 'bhavan /

    pūjitāś ca praśastāś ca tasmād bījaṃ praśasyate // Mn_10.72 //

    anāryam āryakarmāṇam āryaṃ cānāryakarmiṇam /

    saṃpradhāryābravīd dhātā na samau nāsamāv iti // Mn_10.73 //

    brāhmaṇā brahmayonisthā ye svakarmaṇy avasthitāḥ /

    te samyag upajīveyuḥ ṣaṭ karmāṇi yathākramam // Mn_10.74 //

    adhyāpanam adhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā /

    dānaṃ pratigrahaś caiva ṣaṭ karmāṇy agrajanmanaḥ // Mn_10.75 //

    ṣaṇṇāṃ tu karmaṇām asya trīṇi karmāṇi jīvikā /

    yājanādhyāpane caiva viśuddhāc ca pratigrahaḥ // Mn_10.76 //

    trayo dharmā nivartante brāhmaṇāt kṣatriyaṃ prati /

    adhyāpanaṃ yājanaṃ ca tṛtīyaś ca pratigrahaḥ // Mn_10.77 //

    vaiśyaṃ prati tathaivaite nivarterann iti sthitiḥ /

    na tau prati hi tān dharmān manur āha prajāpatiḥ // Mn_10.78 //

    śastrāstrabhṛttvaṃ kṣatrasya vaṇikpaśukṛṣir viṣaḥ /

    ājīvanārthaṃ dharmas tu dānam adhyayanaṃ yajiḥ // Mn_10.79 //

    vedābhyāso brāhmaṇasya kṣatriyasya ca rakṣaṇam /

    vārtākarmaiva vaiśyasya viśiṣṭāni svakarmasu // Mn_10.80 //

    ajīvaṃs tu yathoktena brāhmaṇaḥ svena karmaṇā /

    jīvet kṣatriyadharmeṇa sa hy asya praty anantaraḥ // Mn_10.81 //

    ubhābhyām apy ajīvaṃs tu kathaṃ syād iti ced bhavet /

    kṛṣigorakṣam āsthāya jīved vaiśyasya jīvikām // Mn_10.82 //

    vaiśyavṛttyāpi jīvaṃs tu brāhmaṇaḥ ksatriyo 'pi vā /

    hiṃsāprāyāṃ parādhīnāṃ kṛṣiṃ yatnena varjayet // Mn_10.83 //

    kṛṣiṃ sādhv iti manyante sā vṛttiḥ sadvigarhitāḥ /

    bhūmiṃ bhūmiśayāṃś caiva hanti kāṣṭham ayomukham // Mn_10.84 //

    idaṃ tu vṛttivaikalyāt tyajato dharmanaipuṇaṃ /

    viṭpaṇyam uddhṛtoddhāraṃ vikreyaṃ vittavardhanam // Mn_10.85 //

    sarvān rasān apoheta kṛtānnaṃ ca tilaiḥ saha /

    aśmano lavaṇaṃ caiva paśavo ye ca mānuṣāḥ // Mn_10.86 //

    sarvaṃ ca tāntavaṃ raktaṃ śāṇakṣaumāvikāni ca /

    api cet syur araktāni phalamūle tathauṣadhīḥ // Mn_10.87 //

    apaḥ śastraṃ viṣaṃ māṃsaṃ somaṃ gandhāṃś ca sarvaśaḥ /

    kṣīraṃ kṣaudraṃ dadhi ghṛtaṃ tailaṃ madhu guḍaṃ kuśān // Mn_10.88 //

    āraṇyāṃś ca paśūn sarvān daṃṣṭriṇaś ca vayāṃsi ca /

    madyaṃ nīliṃ ca lākṣāṃ ca sarvāṃś caikaśaphāṃs tathā // Mn_10.89 //

    kāmam utpādya kṛṣyāṃ tu svayam eva kṛṣīvalaḥ /

    vikrīṇīta tilāñ śūdrān dharmārtham acirasthitān // Mn_10.90 //

    bhojanābhyañjanād dānād yad anyat kurute tilaiḥ /

    kṛmibhūtaḥ śvaviṣṭhāyāṃ pitṛbhiḥ saha majjati // Mn_10.91 //

    sadyaḥ patati māṃsena lākṣayā lavaṇena ca /

    tryaheṇa śūdro bhavati brāhmaṇaḥ kṣīravikrayāt // Mn_10.92 //

    itareṣāṃ tu paṇyānāṃ vikrayād iha kāmataḥ /

    brāhmaṇaḥ saptarātreṇa vaiśyabhāvaṃ niyacchati // Mn_10.93 //

    rasā rasair nimātavyā na tv eva lavaṇaṃ rasaiḥ /

    kṛtānnaṃ ca kṛtānnena tilā dhānyena tatsamāḥ // Mn_10.94 //

    jīved etena rājanyaḥ sarveṇāpy anayaṃ gataḥ /

    na tv eva jyāyaṃsīṃ vṛttim abhimanyeta karhi cit // Mn_10.95 //

    yo lobhād adhamo jātyā jīved utkṛṣṭakarmabhiḥ /

    taṃ rājā nirdhanaṃ kṛtvā kṣipram eva pravāsayet // Mn_10.96 //

    varaṃ svadharmo viguṇo na pārakyaḥ svanuṣṭhitaḥ /

    paradharmeṇa jīvan hi sadyaḥ patati jātitaḥ // Mn_10.97 //

    vaiśyo 'jīvan svadharmeṇa śūdravṛttyāpi vartayet /

    anācarann akāryāṇi nivarteta ca śaktimān // Mn_10.98 //

    aśaknuvaṃs tu śuśrūṣāṃ śūdraḥ kartuṃ dvijanmanām /

    putradārātyayaṃ prāpto jīvet kārukakarmabhiḥ // Mn_10.99 //

    yaiḥ karmabhiḥ pracaritaiḥ śuśrūṣyante dvijātayaḥ /

    tāni kārukakarmāṇi śilpāni vividhāni ca // Mn_10.100 //

    vaiśyavṛttim anātiṣṭhan brāhmaṇaḥ sve pathi sthitaḥ /

    avṛttikarṣitaḥ sīdann imaṃ dharmaṃ samācaret // Mn_10.101 //

    sarvataḥ pratigṛhṇīyād brāhmaṇas tv anayaṃ gataḥ /

    pavitraṃ duṣyatīty etad dharmato nopapadyate // Mn_10.102 //

    nādhyāpanād yājanād vā garhitād vā pratigrahāt /

    doṣo bhavati viprāṇāṃ jvalanāmbusamā hi te // Mn_10.103 //

    jīvitātyayam āpanno yo 'nnam atti tatas tataḥ /

    ākāśam iva paṅkena na sa pāpena lipyate // Mn_10.104 //

    ajīgartaḥ sutaṃ hantum upāsarpad bubhukṣitaḥ /

    na cālipyata pāpena kṣutpratīkāram ācaran // Mn_10.105 //

    śvamāṃsam icchan ārto 'ttuṃ dharmādharmavicakṣaṇaḥ /

    prāṇānāṃ parirakṣārthaṃ vāmadevo na liptavān // Mn_10.106 //

    bharadvājaḥ kṣudhārtas tu saputro vijane vane /

    bahvīr gāḥ pratijagrāha vṛdhos takṣṇo mahātapāḥ // Mn_10.107 //

    kṣudhārtaś cāttum abhyāgād viśvāmitraḥ śvajāghanīm /

    caṇḍālahastād ādāya dharmādharmavicakṣaṇaḥ // Mn_10.108 //

    pratigrahād yājanād vā tathaivādhyāpanād api /

    pratigrahaḥ pratyavaraḥ pretya viprasya garhitaḥ // Mn_10.109 //

    yājanādhyāpane nityaṃ kriyete saṃskṛtātmanām /

    pratigrahas tu kriyate śūdrād apy antyajanmanaḥ // Mn_10.110 //

    japahomair apaity eno yājanādhyāpanaiḥ kṛtam /

    pratigrahanimittaṃ tu tyāgena tapasaiva ca // Mn_10.111 //

    śiloñcham apy ādadīta vipro 'jīvan yatas tataḥ /

    pratigrahāc chilaḥ śreyāṃs tato 'py uñchaḥ praśasyate // Mn_10.112 //

    sīdadbhiḥ kupyam icchadbhir dhane vā pṛthivīpatiḥ /

    yācyaḥ syāt snātakair viprair aditsaṃs tyāgam arhati // Mn_10.113 //

    akṛtaṃ ca kṛtāt kṣetrād gaur ajāvikam eva ca /

    hiraṇyaṃ dhānyam annaṃ ca pūrvaṃ pūrvam adoṣavat // Mn_10.114 //

    sapta vittāgamā dharmyā dāyo lābhaḥ krayo jayaḥ /

    prayogaḥ karmayogaś ca satpratigraha eva ca // Mn_10.115 //

    vidyā śilpaṃ bhṛtiḥ sevā gorakṣyaṃ vipaṇiḥ kṛṣiḥ /

    dhṛtir bhaikṣaṃ kusīdaṃ ca daśa jīvanahetavaḥ // Mn_10.116 //

    brāhmaṇaḥ kṣatriyo vāpi vṛddhiṃ naiva prayojayet /

    kāmaṃ tu khalu dharmārthaṃ dadyāt pāpīyase 'lpikām // Mn_10.117 //

    caturtham ādadāno 'pi kṣatriyo bhāgam āpadi /

    prajā rakṣan paraṃ śaktyā kilbiṣāt pratimucyate // Mn_10.118 //

    svadharmo vijayas tasya nāhave syāt parāṅmukhaḥ /

    śastreṇa vaiśyān rakṣitvā dharmyam āhārayed balim // Mn_10.119 //

    dhānye 'ṣṭamaṃ viśāṃ śulkaṃ viṃśaṃ kārṣāpaṇāvaram /

    karmopakaraṇāḥ śūdrāḥ kāravaḥ śilpinas tathā // Mn_10.120 //

    śūdras tu vṛttim ākāṅkṣan kṣatram ārādhayed yadi /

    dhaninaṃ vāpy upārādhya vaiśyaṃ śūdro jijīviṣet // Mn_10.121 //

    svargārtham ubhayārthaṃ vā viprān ārādhayet tu saḥ /

    jātabrāhmaṇaśabdasya sā hy asya kṛtakṛtyatā // Mn_10.122 //

    viprasevaiva śūdrasya viśiṣṭaṃ karma kīrtyate /

    yad ato 'nyad dhi kurute tad bhavaty asya niṣphalam // Mn_10.123 //

    prakalpyā tasya tair vṛttiḥ svakuṭumbād yathārhataḥ /

    śaktiṃ cāvekṣya dākṣyaṃ ca bhṛtyānāṃ ca parigraham // Mn_10.124 //

    ucchiṣṭam annaṃ dātavyaṃ jīrṇāni vasanāni ca /

    pulākāś caiva dhānyānāṃ jīrṇāś caiva paricchadāḥ // Mn_10.125 //

    na śūdre pātakaṃ kiṃ cin na ca saṃskāram arhati /

    nāsyādhikāro dharme 'sti na dharmāt pratiṣedhanam // Mn_10.126 //

    dharmepsavas tu dharmajñāḥ satāṃ vṛttam anuṣṭhitāḥ /

    mantravarjyaṃ na duṣyanti praśaṃsāṃ prāpnuvanti ca // Mn_10.127 //

    yathā yathā hi sadvṛttam ātiṣṭhaty anasūyakaḥ /

    tathā tathemaṃ cāmuṃ ca lokaṃ prāpnoty aninditaḥ // Mn_10.128 //

    śaktenāpi hi śūdreṇa na kāryo dhanasaṃcayaḥ /

    śūdro hi dhanam āsādya brāhmaṇān eva bādhate // Mn_10.129 //

    ete caturṇāṃ varṇānām āpaddharmāḥ prakīrtitāḥ /

    yān samyag anutiṣṭhanto vrajanti paramaṃ gatim // Mn_10.130 //

    eṣa dharmavidhiḥ kṛtsnaś cāturvarṇyasya kīrtitaḥ /

    ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prāyaścittavidhiṃ śubham // Mn_10.131 //