Chapter 27

[bhuktiḥ]

likhitaṃ sākṣiṇo bhuktiḥ pramāṇatrayam iṣyate /

pramāṇeṣu smṛtā bhukteḥ sal lekhasamatā nṛṇām // K_313 //

rathyānirgamanadvāra- jalavāhādisaṃśaye /

bhuktir eva tu gurvī syāt pramāṇeṣv iti niścayaḥ // K_314 //

anumānād guruḥ sakṣī sākṣibhyo likhitaṃ guru /

avyāhatā tripuruṣī bhuktir ebhyo garīyasī // K_315 //

nopabhoge balaṃ kāryam āhartrā tatsutena vā /

paśustrīpuruṣādīnām iti dharmo vyavasthitaḥ // K_316 //

bhuktis tu dvividhā proktā sāgamānāgamā tathā /

tripuruṣī yā svatantrā sā ced alpā tu sāgamā // K_317 //

mukhyā paitāmahī bhuktiḥ paitṛkī cāpi saṃmatā /

tribhir etair avicchinnā sthirā ṣaṣṭyābdikī matā // K_318 //

sāgamena tu bhuktena samyagbhuktaṃ yadā tu yat /

āhartā labhate tat tu nāpahāryaṃ tu tat kvacit // K_319 //

pranaṣṭāgamalekhyena bhogārūḍhena vādinā /

kālaḥ pramāṇaṃ dānaṃ ca kīrtanīyāni saṃsadi // K_320 //

smārtakāle kriyā bhūmeḥ sāgamā bhuktir iṣyate /

asmārte 'nugamābhāvāt kramāt tripuruṣāgatā // K_321 //

ādau tu kāraṇaṃ madhye bhuktis tu sāgamā (?) /

kāraṇaṃ bhuktir evaikā saṃtatā yā tripauruṣī // K_322 //

āhartā bhuktiyukto 'pi lekhyadoṣān viśodhayet /

tatsuto bhuktidoṣāṃs tu lekhyadoṣāṃs tu nāpnuyāt // K_323 //

yenopāttaṃ hi yad dravyaṃ so 'bhiyuktas tad uddharet /

cirakālopabhoge 'pi bhuktis tasyaiva neṣyate // K_324 //

cirantanam avijñātaṃ bhogaṃ lobhān na cālayet // K_325 //

pitrā bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ /

tasmin prete na vācyo 'sau bhuktyā prāptaṃ hi tasya tat // K_326 //

tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhū yathāvidhi /

lekhyābhāve 'pi tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt // K_327 //

yathā kṣīraṃ janayati dadhi kālād rasānvitam /

dānahetus tathā kālād bhogas tripuruṣāgataḥ // K_328 //

bhuktir balavatī śāstre saṃtatā yā cirantanī /

vicchinnāpi sā jñeyā yā tu pūrvaprasādhitā // K_329 //

na bhogaṃ kalpayet strīṣu devarājadhaneṣu ca /

bālaśrotriyavit te ca mātṛtaḥ pitṛtaḥ kramāt // K_330 //

brahmacarī caret kaścid avrataṃ ṣaṭtriṃśadābdikam /

arthārthī cānyaviṣaye dīrghakālaṃ vasen naraḥ // K_331 //

samāvṛtto 'vratī kuryāt svadhanānveṣaṇaṃ tataḥ /

pañcāśadābdiko bhogas tad dhanasyāpahārakaḥ // K_332 //

pravivedaṃ dvādaśābdaḥ kālo vidyārthināṃ smṛtaḥ /

śilpavidyārthināṃ caiva grahaṇāntaḥ prakīrtitaḥ // K_333 //

suhṛdbhir bandhubhiś caiṣāṃ yat svaṃ bhuktam apaśyatām /

nṛpāparādhināṃ caiva na tat kālena hīyate // K_334 //

sanābhibhir bāndhavaiś ca yad bhuktaṃ svajanais tathā /

bhogāt tatra na siddhiḥ syād bhogam anyatra kalpayet // K_335 //