Chapter 22

[vādahānikarāṇi]

prapadya kāraṇaṃ pūrvam anyadgurutaraṃ yadi /

prativākyagataṃ brūyāt sādhyate tad dhi netarat // K_191 //

yathārtham uttaraṃ dadyād ayacchantaṃ ca dāpayet /

sāmabhedādibhir mārgair yāvat so 'rthaḥ samutthitaḥ // K_192 //

mohād vā yadi vā śāṭhyād yan noktaṃ pūrvavādinā /

uttarāntargataṃ cāpi tadgrāhyam ubhayor api // K_193 //

upāyaiś codyamānas tu na dadyād uttaraṃ tu yaḥ /

atikrānte saptarātre jito 'sau dātum arhati // K_194 //

śrāvayitvā yathākāryaṃ tyajed anyad vaded asau /

anyapakṣāśrayas tena kṛto vādī sa hīyate // K_195 //

na mayābhihitaṃ kāryam abhiyujya paraṃ vadet /

vibruvaṃś ca bhaved evaṃ hīnaṃ tam api nirdiśet // K_196 //

lekhayitvā tu yo vākyaṃṃ hīnaṃ vāpy adhikaṃ punaḥ /

vaded vādī sa hīyeta nābhiyogaṃ tu so 'rhati // K_197 //

sabhyāś ca sākṣiṇaś caiva kriyā jñeyā manīṣibhiḥ /

tāṃ kriyāṃ dveṣṭi yo mohāt kriyādveṣī sa ucyate // K_198 //

āhvānād anupasthānāt sadya eva prahīyate // K_199 //

brūhīt yukto 'pi na brūyāt sadyo bandhanam arhati /

dvitīye 'hani durbuddher vidyāt tasya parājayam // K_200 //

vyājenaiva tu yatrāsau dīrghakālam abhīpsati /

sāpadeśaṃ tu tad vidyād vādahānikaraṃ smṛtam // K_201 //

anyavādī paṇān pañca kriyādveṣī paṇān daśa /

nopasthātā daśa dvau ca ṣoḍaśaiva niruttaraḥ /

āhūtaprapalāyī ca paṇān grāhyas tu viṃśatim // K_202 //

trir āhūtam anāyāntam āhūtaprapalāyinam /

pañcarātram atikrāntaṃ vinayet taṃ mahīpatiḥ // K_203 //

śrāvitavyavahārāṇām ekaṃ yatra prabhedayet /

vādinaṃ lobhayec caiva hīnaṃ tam iti nirdiśet // K_204 //

bhayaṃ karoti bhedaṃ vā bhīṣaṇaṃ vā nirodhanam /

etāni vādinor arthasya vyavahāre sa hīyate // K_205 //

doṣānurūpaṃ saṃgrāhyaḥ punarvādo na vidyate /

ubhayor likhite vācye prārabdhe kāryaniścaye /

ayuktaṃ tatra yo brūyāt tasmād arthāt sa hīyate // K_206 //

sākṣiṇo yas tu nirdiśya kāmato na vivādayet /

sa vādī hīyate tasmāt triṃśadrātrāt pareṇa tu // K_207 //

palāyanānuttaratvād anyapakṣāśrayeṇa ca /

hīnasya gṛhyate vādo na svavākyajitasya tu // K_208 //

yo hīnavākyena jitas tasyoddhāraṃ vidur budhāḥ /

svavākyahīno yas tu syāt tasyoddhāro na vidyate // K_209 //

āvedya pragṛhītārthāḥ praśamaṃ yānti ye mithaḥ /

sarve dviguṇadaṇḍyāḥ syuḥ vipralambhān nṛpasya te // K_210 //