Chapter 21

[uttarābhāsā uttaradoṣā vā]

aprasiddhaṃ viruddhaṃ yad atyalpam atibhūri ca /

saṃdigdhāsaṃbhavāvyaktam anyārthaṃ cātidoṣavat // K_173 //

avyāpakaṃ vyastapadaṃ nigūḍhārthaṃ tathākulam /

vyākhyāgamyam asāraṃ ca nottaraṃ śasyate budhaiḥ // K_174 //

yadvyastapadam avyāpi nigūḍhārthaṃ tathākulam /

vyākhyāgamyam asāraṃ ca nottaraṃ svārthasiddhaye // K_175 //

cihnākārasahasraṃ tu samayaṃ cāvijānatā /

bhāṣāntareṇa vā proktam aprasiddhaṃ tad uttaram // K_176 //

pratidattaṃ mayā bālye pratidattaṃ mayā na hi /

yad evam āha vijñeyaṃ viruddhaṃ tad ihottaraṃ // K_177 //

jitaḥ purā mayāyaṃ ca tv arthe 'sminn iti bhāṣitum /

purā mayāyam iti yat tad ūnaṃ cottaraṃ smṛtam // K_178 //

gṛhītam iti vācye tu kāryaṃ tena kṛtaṃ mayā /

purā gṛhītaṃ yad dravyam iti yac cātibhūri tat // K_179 //

deyaṃ mayeti vaktavye mayādeyam itīdṛśam /

saṃdigdham uttaraṃ jñeyaṃ vyavahāre budhais tadā // K_180 //

balābalena caitena sāhasaṃ sthāpitaṃ purā /

anuktam etan manyante tad anyārtham itīritam // K_181 //

asmai dattaṃ mayā sārdhaṃ sahasram iti bhāṣite /

pratidattaṃ tadardhaṃ yat tad ihāvyāpakaṃ smṛtam // K_182 //

pūrvavādī kriyāṃ yāvat samyaṅ naiva niveśayet /

mayā gṛhītaṃ pūrvaṃ no tad vyastapadam ucyate // K_183 //

tatkiṃ tāmarasaṃ kaścid agṛhītaṃ pradāsyati /

nigūḍhārthaṃ tu tat proktam uttaraṃ vyavahārataḥ // K_184 //

kiṃ tenaiva sadā deyaṃ mayā deyaṃ bhaved iti /

etad akulam ity uktam uttaraṃ tadvido viduḥ // K_185 //

kākasya dantā no santi santītyādi yad uttaram /

asāram iti tattvena samyaṅ nottaram iṣyate // K_186 //

prastutād alpam avyaktaṃ nyūnādhikam asaṅgatam /

avyāpyasāraṃ saṃdigdhaṃ pratipakṣaṃ na laṅghayet // K_187 //

saṃdigdham anyatprakṛtād atyalpam atibhūri ca /

pakṣaikadeśavyāpyeva tat tu naivottaraṃ bhavet // K_188 //

pakṣaikadeśe yat satyam ekadeśe ca kāraṇam /

mithyā caivaikadeśe ca saṅkarāt tad anuttaram // K_189 //

na caikasmin vivāde tu kriyā syād vādinor dvayoḥ /

na cārthasiddhir ubhayor na caikatra kriyādvayam // K_190 //