Juliana

Verse Indeterminate Saxon

Hwæt! We ðæt hyrdon         hæleð eahtian, deman dædhwate,         þætte in dagum gelamp Maximianes,         se geond middangeard, arleas cyning,         eahtnysse ahof, 5 cwealde cristne men,         circan fylde, geat on græswong godhergendra, hæþen hildfruma,         haligra blod, ryhtfremmendra.         Wæs his rice brad, wid ond weorðlic         ofer werþeode, 10 lytesna ofer ealne         yrmenne grund. Foron æfter burgum,         swa he biboden hæfde, þegnas þryðfulle. Oft hi þræce rærdon, dædum gedwolene,         þa þe dryhtnes æ feodon þurh firencræft.         Feondscype rærdon, 15 hofon hæþengield,         halge cwelmdon, breotun boccræftge, bærndon gecorene, gæston godes cempan         gare ond lige. Sum wæs æhtwelig         æþeles cynnes rice gerefa.         Rondburgum weold, 20 eard weardade         oftast symle in þære ceastre         Commedia, heold hordgestreon.         Oft he hæþengield ofer word godes,         weoh gesohte neode geneahhe.         Wæs him noma cenned 25 Heliseus,         hæfde ealdordom micelne ond mærne.         ða his mod ongon fæmnan lufian,         (hine fyrwet bræc), Iulianan.         Hio in gæste bær halge treowe,         hogde georne 30 þæt hire mægðhad         mana gehwylces fore Cristes lufan         clæne geheolde. ða wæs sio fæmne         mid hyre fæder willan welegum biweddad;         wyrd ne ful cuþe, freondrædenne         hu heo from hogde, 35 geong on gæste.         Hire wæs godes egsa mara in gemyndum,         þonne eall þæt maþþumgesteald þe in þæs æþelinges         æhtum wunade. þa wæs se weliga þæra wifgifta, goldspedig guma,         georn on mode, 40 þæt him mon fromlicast         fæmnan gegyrede, bryd to bolde.         Heo þæs beornes lufan fæste wiðhogde,         þeah þe feohgestreon under hordlocan,         hyrsta unrim æhte ofer eorþan.         Heo þæt eal forseah, 45 ond þæt word acwæð         on wera mengu: "Ic þe mæg gesecgan         þæt þu þec sylfne ne þearft swiþor swencan.         Gif þu soðne god lufast ond gelyfest,         ond his lof rærest, ongietest gæsta hleo,         ic beo gearo sona 50 unwaclice         willan þines. Swylce ic þe secge,         gif þu to sæmran gode þurh deofolgield         dæde biþencest, hætsð hæþenweoh,         ne meaht þu habban mec, ne geþreatian         þe to gesingan. 55 Næfre þu þæs swiðlic         sar gegearwast þurh hæstne nið         heardra wita, þæt þu mec onwende         worda þissa." ða se æþeling wearð         yrre gebolgen, firendædum fah,         gehyrde þære fæmnan word, 60 het ða gefetigan         ferend snelle, hreoh ond hygeblind,         haligre fæder, recene to rune.         Reord up astag, siþþan hy togædre         garas hlændon, hildeþremman.         Hæðne wæron begen 65 synnum seoce,         sweor ond aþum. ða reordode         rices hyrde wið þære fæmnan fæder         frecne mode, daraðhæbbende:         "Me þin dohtor hafað geywed orwyrðu.         Heo me on an sagað 70 þæt heo mæglufan         minre ne gyme, freondrædenne.         Me þa fraceðu sind on modsefan         mæste weorce, þæt heo mec swa torne         tæle gerahte fore þissum folce,         het me fremdne god, 75 ofer þa oþre         þe we ær cuþon, welum weorþian,         wordum lofian, on hyge hergan,         oþþe hi nabban." Geswearc þa swiðferð sweor æfter worde, þære fæmnan fæder,         ferðlocan onspeon: 80 "Ic þæt geswerge         þurh soð godu, swa ic are æt him         æfre finde, oþþe, þeoden, æt þe         þine hyldu winburgum in,         gif þas word sind soþ, monna leofast,         þe þu me sagast, 85 þæt ic hy ne sparige,         ac on spild giefe, þeoden mæra,         þe to gewealde. Dem þu hi to deaþe,         gif þe gedafen þince, swa to life læt,         swa þe leofre sy." Eode þa fromlice         fæmnan to spræce, 90 anræd ond yreþweorg,         yrre gebolgen, þær he glædmode geonge wiste wic weardian.         He þa worde cwæð: "ðu eart dohtor min         seo dyreste ond seo sweteste         in sefan minum, 95 ange for eorþan,         minra eagna leoht, Iuliana!         þu on geaþe hafast þurh þin orlegu         unbiþyrfe ofer witena dom         wisan gefongen. Wiðsæcest þu to swiþe         sylfre rædes 100 þinum brydguman,         se is betra þonne þu, æþelra for eorþan,         æhtspedigra feohgestreona.         He is to freonde god. Forþon is þæs wyrþe,         þæt þu þæs weres frige, ece eadlufan,         an ne forlæte." 105 Him þa seo eadge         ageaf ondsware, Iuliana         (hio to gode hæfde freondrædenne         fæste gestaþelad): "Næfre ic þæs þeodnes         þafian wille mægrædenne,         nemne he mægna god 110 geornor bigonge         þonne he gen dyde, lufige mid lacum         þone þe leoht gescop, heofon ond eorðan         ond holma bigong, eodera ymbhwyrft.         Ne mæg he elles mec bringan to bolde.         He þa brydlufan 115 sceal to oþerre         æhtgestealdum idese secan;         nafað he ænige her." Hyre þa þurh yrre         ageaf ondsware fæder feondlice,         nales frætwe onheht: "Ic þæt gefremme,         gif min feorh leofað 120 gif þu unrædes         ær ne geswicest, ond þu fremdu godu         forð bigongest ond þa forlætest         þe us leofran sind, þe þissum folce         to freme stondað, þæt þu ungeara         ealdre scyldig 125 þurh deora gripe         deaþe sweltest, gif þu geþafian nelt         þingrædenne, modges gemanan.         Micel is þæt ongin ond þreaniedlic þinre gelican, þæt þu forhycge         hlaford urne." 130 Him þa seo eadge         ageaf ondsware, gleaw ond gode leof,         Iuliana: "Ic þe to soðe         secgan wille, bi me lifgendre         nelle ic lyge fremman. Næfre ic me ondræde         domas þine, 135 ne me weorce sind         witebrogan, hildewoman,         þe þu hæstlice manfremmende         to me beotast, ne þu næfre gedest         þurh gedwolan þinne þæt þu mec acyrre         from Cristes lofe." 140 ða wæs ellenwod,         yrre ond reþe, frecne ond ferðgrim,         fæder wið dehter. Het hi þa swingan,         susle þreagan, witum wægan,         ond þæt word acwæð: "Onwend þec in gewitte,         ond þa word oncyr 145 þe þu unsnyttrum         ær gespræce, þa þu goda ussa         gield forhogdest." Him seo unforhte         ageaf ondsware þurh gæstgehygd,         Iuliana: "Næfre þu gelærest         þæt ic leasingum, 150 dumbum ond deafum         deofolgieldum, gæsta geniðlum         gaful onhate, þam wyrrestum         wites þegnum, ac ic weorðige         wuldres ealdor middangeardes         ond mægenþrymmes, 155 ond him anum to         eal biþence, þæt he mundbora         min geweorþe, helpend ond hælend         wið hellsceaþum." Hy þa þurh yrre         Affricanus, fæder fæmnan ageaf         on feonda geweald 160 Heliseo.         He in æringe gelædan het         æfter leohtes cyme to his domsetle.         Duguð wafade on þære fæmnan wlite,         folc eal geador. Hy þa se æðeling         ærest grette, 165 hire brydguma,         bliþum wordum: "Min se swetesta         sunnan scima, Iuliana!         Hwæt, þu glæm hafast, ginfæste giefe,         geoguðhades blæd! Gif þu godum ussum         gen gecwemest, 170 ond þe to swa mildum         mundbyrd secest, hyldo to halgum,         beoð þe ahylded fram wraþe geworhtra         wita unrim, grimra gyrna,         þe þe gegearwad sind, gif þu onsecgan nelt         soþum gieldum." 175 Him seo æþele mæg         ageaf ondsware: "Næfre þu geþreatast         þinum beotum, ne wita þæs fela         wraðra gegearwast, þæt ic þeodscype         þinne lufie, buton þu forlæte         þa leasinga, 180 weohweorðinga,         ond wuldres god ongyte gleawlice,         gæsta scyppend, meotud moncynnes,         in þæs meahtum sind a butan ende         ealle gesceafta." ða for þam folce         frecne mode 185 beotwordum spræc,         bealg hine swiþe folcagende,         ond þa fæmnan het þurh niðwræce         nacode þennan, ond mid sweopum swingan         synna lease. Ahlog þa se hererinc,         hospwordum spræc: 190 "þis is ealdordom         uncres gewynnes on fruman gefongen!         Gen ic feores þe unnan wille,         þeah þu ær fela unwærlicra         worda gespræce, onsoce to swiðe         þæt þu soð godu 195 lufian wolde.         þe þa lean sceolan wiþerhycgendre, witebrogan, æfter weorþan,         butan þu ær wiþ hi geþingige,         ond him þoncwyrþe æfter leahtorcwidum         lac onsecge, 200 sibbe gesette.         Læt þa sace restan, lað leodgewin.         Gif þu leng ofer þis þurh þin dolwillen         gedwolan fylgest, þonne ic nyde sceal         niþa gebæded on þære grimmestan         godscyld wrecan, 205 torne teoncwide,         þe þu tælnissum wiþ þa selestan         sacan ongunne, ond þa mildestan         þara þe men witen, þe þes leodscype mid him         longe bieode." Him þæt æþele mod         unforht oncwæð: 210 "Ne ondræde ic me         domas þine, awyrged womsceaða,         ne þinra wita bealo. Hæbbe ic me to hyhte         heofonrices weard, mildne mundboran,         mægna waldend, se mec gescyldeð         wið þinum scinlace 215 of gromra gripe,         þe þu to godum tiohhast. ða sind geasne         goda gehwylces, idle, orfeorme,         unbiþyrfe, ne þær freme meteð fira ænig soðe sibbe,         þeah þe sece to him 220 freondrædenne.         He ne findeð þær duguþe mid deoflum.         Ic to dryhtne min mod staþelige,         se ofer mægna gehwylc waldeð wideferh,         wuldres agend, sigora gehwylces.         þæt is soð cyning." 225 ða þam folctogan         fracuðlic þuhte þæt he ne meahte         mod oncyrran, fæmnan foreþonc.         He bi feaxe het ahon ond ahebban         on heanne beam, þær seo sunsciene         slege þrowade, 230 sace singrimme,         siex tida dæges, ond he ædre het         eft asettan, laðgeniðla,         ond gelædan bibead to carcerne.         Hyre wæs Cristes lof in ferðlocan         fæste biwunden, 235 milde modsefan,         mægen unbrice. ða wæs mid clustre         carcernes duru behliden, homra geweorc.         Halig þær inne wærfæst wunade.         Symle heo wuldorcyning herede æt heortan,         heofonrices god, 240 in þam nydclafan,         nergend fira, heolstre bihelmad.         Hyre wæs halig gæst singal gesið.         ða cwom semninga in þæt hlinræced         hæleða gewinna, yfeles ondwis.         Hæfde engles hiw, 245 gleaw gyrnstafa         gæstgeniðla, helle hæftling,         to þære halgan spræc: "Hwæt dreogest þu,         seo dyreste ond seo weorþeste         wuldorcyninge, dryhtne ussum?         ðe þes dema hafað 250 þa wyrrestan         witu gegearwad, sar endeleas,         gif þu onsecgan nelt, gleawhycgende,         ond his godum cweman. Wes þu on ofeste,         swa he þec ut heonan lædan hate,         þæt þu lac hraþe 255 onsecge sigortifre,         ær þec swylt nime, deað fore duguðe.         þy þu þæs deman scealt, eadhreðig mæg,         yrre gedygan." Frægn þa fromlice,         seo þe forht ne wæs, Criste gecweme,         hwonan his cyme wære. 260 Hyre se wræcmæcga         wið þingade: "Ic eom engel godes         ufan siþende, þegn geþungen,         ond to þe sended, halig of heahþu.         þe sind heardlicu, wundrum wælgrim, witu geteohhad 265 to gringwræce.         Het þe god beodan, bearn waldendes,         þæt þe burge þa." ða wæs seo fæmne         for þam færspelle egsan geaclad,         þe hyre se aglæca, wuldres wiþerbreca,         wordum sægde. 270 Ongan þa fæstlice         ferð staþelian, geong grondorleas,         to gode cleopian "Nu ic þec, beorna hleo,         biddan wille ece ælmihtig,         þurh þæt æþele gesceap þe þu, fæder engla,         æt fruman settest, 275 þæt þu me ne læte         of lofe hweorfan þinre eadgife,         swa me þes ar bodað frecne færspel,         þe me fore stondeð. Swa ic þe, bilwitne,         biddan wille þæt þu me gecyðe,         cyninga wuldor, 280 þrymmes hyrde,         hwæt þes þegn sy, lyftlacende,         þe mec læreð from þe on stearcne weg."         Hyre stefn oncwæð wlitig of wolcnum,         word hleoþrade: "Forfoh þone frætgan         ond fæste geheald, 285 oþþæt he his siðfæt         secge mid ryhte, ealne from orde,         hwæt his æþelu syn." ða wæs þære fæmnan         ferð geblissad, domeadigre. Heo þæt deofol genom ...... "ealra cyninga cyning         to cwale syllan. 290 ða gen ic gecræfte         þæt se cempa ongon waldend wundian,         weorud to segon þæt þær blod ond wæter         bu tu ætgædre eorþan sohtun.         ða gen ic Herode in hyge bisweop þæt he Iohannes bibead 295 heafde biheawan,         ða se halga wer þære wiflufan         wordum styrde, unryhtre æ.         Eac ic gelærde Simon searoþoncum         þæt he sacan ongon wiþ þa gecorenan         Cristes þegnas, 300 ond þa halgan weras         hospe gerahte þurh deopne gedwolan,         sægde hy dryas wæron. Neþde ic nearobregdum         þær ic Neron bisweac, þæt he acwellan het         Cristes þegnas, Petrus ond Paulus.         Pilatus ær 305 on rode aheng         rodera waldend, meotud meahtigne         minum larum. Swylce ic Egias         eac gelærde þæt he unsnytrum         Andreas het ahon haligne         on heanne beam, 310 þæt he of galgan his         gæst onsende in wuldres wlite.         þus ic wraþra fela mid minum broþrum         bealwa gefremede, sweartra synna,         þe ic asecgan ne mæg, rume areccan,         ne gerim witan, 315 heardra heteþonca."         Him seo halge oncwæð þurh gæstes giefe,         Iuliana: "þu scealt furþor gen,         feond moncynnes, siþfæt secgan,         hwa þec sende to me." Hyre se aglæca         ageaf ondsware, 320 forhtafongen,         friþes orwena: "Hwæt, mec min fæder         on þas fore to þe, hellwarena cyning,         hider onsende of þam engan ham,         se is yfla gehwæs in þam grornhofe         geornfulra þonne ic. 325 þonne he usic sendeð         þæt we soðfæstra þurh misgedwield         mod oncyrren, ahwyrfen from halor,         we beoð hygegeomre, forhte on ferðþe.         Ne biþ us frea milde, egesful ealdor,         gif we yfles noht 330 gedon habbaþ;         ne durran we siþþan for his onsyne         ower geferan. þonne he onsendeð         geond sidne grund þegnas of þystrum,         hateð þræce ræran, gif we gemette sin         on moldwege, 335 oþþe feor oþþe neah         fundne weorþen, þæt hi usic binden         ond in bælwylme suslum swingen.         Gif soðfæstra þurh myrrelsan         mod ne oðcyrreð, haligra hyge,         we þa heardestan 340 ond þa wyrrestan         witu geþoliað þurh sarslege.         Nu þu sylfa meaht on sefan þinum         soð gecnawan, þæt ic þisse noþe wæs         nyde gebæded, þragmælum geþread,         þæt ic þe sohte." 345 þa gen seo halge ongon         hæleþa gewinnan, wrohtes wyrhtan,         wordum frignan, fyrnsynna fruman:         "þu me furþor scealt secgan, sawla feond,         hu þu soðfæstum þurh synna slide         swiþast sceþþe, 350 facne bifongen."         Hyre se feond oncwæð, wræcca wærleas,         wordum mælde: "Ic þe, ead mæg,         yfla gehwylces or gecyðe         oð ende forð þara þe ic gefremede,         nalæs feam siðum, 355 synna wundum,         þæt þu þy sweotolicor sylf gecnawe         þæt þis is soð, nales leas. Ic þæt wende         ond witod tealde þriste geþoncge,         þæt ic þe meahte butan earfeþum         anes cræfte 360 ahwyrfan from halor,         þæt þu heofoncyninge wiðsoce, sigora frean,         ond to sæmran gebuge, onsægde synna fruman.         þus ic soðfæstum þurh mislic bleo         mod oncyrre. þær ic hine finde         ferð staþelian 365 to godes willan,         ic beo gearo sona þæt ic him monigfealde         modes gælsan ongean bere         grimra geþonca, dyrnra gedwilda,         þurh gedwolena rim. Ic him geswete         synna lustas, 370 mæne modlufan,         þæt he minum hraþe, leahtrum gelenge,         larum hyreð. Ic hine þæs swiþe         synnum onæle þæt he byrnende         from gebede swiceð, stepeð stronglice,         staþolfæst ne mæg 375 fore leahtra lufan         lenge gewunian in gebedstowe.         Swa ic brogan to laðne gelæde         þam þe ic lifes ofonn, leohtes geleafan,         ond he larum wile þurh modes myne         minum hyran, 380 synne fremman,         he siþþan sceal godra gumcysta         geasne hweorfan. Gif ic ænigne         ellenrofne gemete modigne         metodes cempan wið flanþræce,         nele feor þonan 385 bugan from beaduwe,         ac he bord ongean hefeð hygesnottor,         haligne scyld, gæstlic guðreaf,         nele gode swican, ac he beald in gebede         bidsteal gifeð fæste on feðan,         ic sceal feor þonan 390 heanmod hweorfan,         hroþra bidæled, in gleda gripe,         gehðu mænan, þæt ic ne meahte         mægnes cræfte guðe wiðgongan,         ac ic geomor sceal secan oþerne         ellenleasran, 395 under cumbolhagan,         cempan sænran, þe ic onbryrdan mæge         beorman mine, agælan æt guþe.         þeah he godes hwæt onginne gæstlice,         ic beo gearo sona, þæt ic ingehygd         eal geondwlite, 400 hu gefæstnad sy         ferð innanweard, wiðsteall geworht.         Ic þæs wealles geat ontyne þurh teonan;         bið se torr þyrel, ingong geopenad,         þonne ic ærest him þurh eargfare         in onsende 405 in breostsefan         bitre geþoncas þurh mislice         modes willan, þæt him sylfum         selle þynceð leahtras to fremman         ofer lof godes, lices lustas.         Ic beo lareow georn 410 þæt he monþeawum         minum lifge acyrred cuðlice         from Cristes æ, mod gemyrred         me to gewealde in synna seað.         Ic þære sawle ma geornor gyme         ymb þæs gæstes forwyrd 415 þonne þæs lichoman,         se þe on legre sceal weorðan in worulde         wyrme to hroþor, bifolen in foldan."         ða gien seo fæmne spræc: "Saga, earmsceapen,         unclæne gæst, hu þu þec geþyde,         þystra stihtend, 420 on clænra gemong?         þu wið Criste geo wærleas wunne         ond gewin tuge, hogdes wiþ halgum.         þe wearð helle seað niþer gedolfen,         þær þu nydbysig fore oferhygdum         eard gesohtes. 425 Wende ic þæt þu þy wærra         weorþan sceolde wið soðfæstum         swylces gemotes ond þy unbealdra,         þe þe oft wiðstod þurh wuldorcyning         willan þines." Hyre þa se werga         wið þingade, 430 earm aglæca:         "þu me ærest saga, hu þu gedyrstig         þurh deop gehygd wurde þus wigþrist         ofer eall wifa cyn, þæt þu mec þus fæste         fetrum gebunde, æghwæs orwigne.         þu in ecne god, 435 þrymsittendne,         þinne getreowdes, meotud moncynnes,         swa ic in minne fæder, hellwarena cyning,         hyht staþelie. þonne ic beom onsended         wið soðfæstum, þæt ic in manweorcum         mod oncyrre, 440 hyge from halor,         me hwilum biþ forwyrned þurh wiþersteall         willan mines, hyhtes æt halgum,         swa me her gelamp sorg on siþe.         Ic þæt sylf gecneow to late micles,         sceal nu lange ofer þis, 445 scyldwyrcende,         scame þrowian. Forþon ic þec halsige         þurh þæs hyhstan meaht, rodorcyninges giefe,         se þe on rode treo geþrowade,         þrymmes ealdor, þæt þu miltsige         me þearfendum, 450 þæt unsælig         eall ne forweorþe, þeah ic þec gedyrstig         ond þus dolwillen siþe gesohte,         þær ic swiþe me þyslicre ær         þrage ne wende." ða seo wlitescyne         wuldres condel 455 to þam wærlogan         wordum mælde: "þu scealt ondettan yfeldæda ma, hean helle gæst,         ær þu heonan mote, hwæt þu to teonan         þurhtogen hæbbe micelra manweorca         manna tudre 460 deorcum gedwildum."         Hyre þæt deofol oncwæð: "Nu ic þæt gehyre         þurh þinne hleoþorcwide, þæt ic nyde sceal         niþa gebæded mod meldian,         swa þu me beodest, þreaned þolian.         Is þeos þrag ful strong, 465 þreat ormæte.         Ic sceal þinga gehwylc þolian ond þafian         on þinne dom, womdæda onwreon, þe ic wideferg sweartra gesyrede. Oft ic syne ofteah, ablende bealoþoncum         beorna unrim 470 monna cynnes,         misthelme forbrægd þurh attres ord         eagna leoman sweartum scurum,         ond ic sumra fet forbræc bealosearwum,         sume in bryne sende, in liges locan,         þæt him lasta wearð 475 siþast gesyne.         Eac ic sume gedyde þæt him banlocan         blode spiowedan, þæt hi færinga         feorh aleton þurh ædra wylm.         Sume on yðfare wurdon on wege wætrum bisencte, 480 on mereflode,         minum cræftum under reone stream.         Sume ic rode bifealh, þæt hi hyra dreorge         on hean galgan lif aletan.         Sume ic larum geteah, to geflite fremede,         þæt hy færinga 485 ealde æfþoncan         edniwedan, beore druncne. Ic him byrlade wroht of wege,         þæt hi in winsele þurh sweordgripe         sawle forletan of flæschoman         fæge scyndan, 490 sarum gesohte.         Sume, þa ic funde butan godes tacne,         gymelease, ungebletsade, þa ic bealdlice þurh mislic cwealm         minum hondum searoþoncum slog.         Ic asecgan ne mæg, 495 þeah ic gesitte         sumerlongne dæg, eal þa earfeþu         þe ic ær ond siþ gefremede to facne,         siþþan furþum wæs rodor aræred         ond ryne tungla, folde gefæstnad         ond þa forman men, 500 Adam ond Aeue,         þam ic ealdor oðþrong, ond hy gelærde         þæt hi lufan dryhtnes, ece eadgiefe         anforleton, beorhtne boldwelan,         þæt him bæm gewearð yrmþu to ealdre,         ond hyra eaferum swa, 505 mircast manweorca.         Hwæt sceal ic ma riman yfel endeleas?         Ic eall gebær, wraþe wrohtas         geond werþeode, þa þe gewurdun widan feore from fruman worulde         fira cynne, 510 eorlum on eorþan.         Ne wæs ænig þara þæt me þus þriste,         swa þu nu þa, halig mid hondum,         hrinan dorste, næs ænig þæs modig         mon ofer eorþan þurh halge meaht,         heahfædra nan 515 ne witgena.         þeah þe him weoruda god onwrige, wuldres cyning,         wisdomes gæst, giefe unmæte,         hwæþre ic gong to þam agan moste.         Næs ænig þara þæt mec þus bealdlice         bennum bilegde, 520 þream forþrycte,         ær þu nu þa þa miclan meaht mine oferswiðdest, fæste forfenge,         þe me fæder sealde, feond moncynnes,         þa he mec feran het, þeoden of þystrum,         þæt ic þe sceolde 525 synne swetan.         þær mec sorg bicwom, hefig hondgewinn.         Ic bihlyhhan ne þearf æfter sarwræce         siðfæt þisne magum in gemonge,         þonne ic mine sceal agiefan gnorncearig         gafulrædenne 530 in þam reongan ham."         ða se gerefa het, gealgmod guma,         Iulianan of þam engan hofe         ut gelædan on hyge halge         hæþnum to spræce to his domsetle.         Heo þæt deofol teah, 535 breostum inbryrded,         bendum fæstne, halig hæþenne.         Ongan þa hreowcearig siðfæt seofian,         sar cwanian, wyrd wanian,         wordum mælde: "Ic þec halsige,         hlæfdige min, 540 Iuliana,         fore godes sibbum, þæt þu furþur me         fraceþu ne wyrce, edwit for eorlum,         þonne þu ær dydest, þa þu oferswiþdest         þone snotrestan under hlinscuan helwarena cyning 545 in feonda byrig;         þæt is fæder user, morþres manfrea.         Hwæt, þu mec þreades þurh sarslege!         Ic to soþe wat þæt ic ær ne sið         ænig ne mette in woruldrice wif þe gelic, 550 þristran geþohtes         ne þweorhtimbran mægþa cynnes.         Is on me sweotul þæt þu unscamge         æghwæs wurde on ferþe frod."         ða hine seo fæmne forlet æfter þræchwile         þystra neosan 555 in sweartne grund,         sawla gewinnan, on wita forwyrd.         Wiste he þi gearwor, manes melda,         magum to secgan, susles þegnum,         hu him on siðe gelomp. "georne ær 560 heredon on heahþu         ond his halig word, sægdon soðlice         þæt he sigora gehwæs ofer ealle gesceaft         ana weolde, ecra eadgiefa."         ða cwom engel godes frætwum blican         ond þæt fyr tosceaf, 565 gefreode ond gefreoðade         facnes clæne, leahtra lease,         ond þone lig towearp, heorogiferne,         þær seo halie stod, mægþa bealdor,         on þam midle gesund. þæt þam weligan wæs         weorc to þolianne, 570 þær he hit for worulde         wendan meahte, sohte synnum fah,         hu he sarlicast þurh þa wyrrestan         witu meahte feorhcwale findan.         Næs se feond to læt, se hine gelærde         þæt he læmen fæt 575 biwyrcan het         wundorcræfte, wiges womum,         ond wudubeamum, holte bihlænan. ða se hearda bibead þæt mon þæt lamfæt         leades gefylde, ond þa onbærnan het         bælfira mæst, 580 ad onælan,         se wæs æghwonan ymbboren mid brondum.         Bæð hate weol. Het þa ofestlice         yrre gebolgen leahtra lease         in þæs leades wylm scufan butan scyldum.         þa toscaden wearð 585 lig tolysed.         Lead wide sprong, hat, heorogifre. Hæleð wurdon acle arasad for þy ræse.         þær on rime forborn þurh þæs fires fnæst         fif ond hundseofontig hæðnes herges.         ða gen sio halge stod 590 ungewemde wlite.         Næs hyre wloh ne hrægl, ne feax ne fel         fyre gemæled, ne lic ne leoþu.         Heo in lige stod æghwæs onsund,         sægde ealles þonc dryhtna dryhtne.         þa se dema wearð 595 hreoh ond hygegrim,         ongon his hrægl teran, swylce he grennade         ond gristbitade, wedde on gewitte         swa wilde deor, grymetade gealgmod         ond his godu tælde, þæs þe hy ne meahtun mægne wiþstondan 600 wifes willan.         Wæs seo wuldres mæg anræd ond unforht,         eafoða gemyndig, dryhtnes willan.         þa se dema het aswebban sorgcearig         þurh sweordbite on hyge halge,         heafde bineotan 605 Criste gecorene.         Hine se cwealm ne þeah, siþþan he þone fintan         furþor cuþe. ða wearð þære halgan         hyht geniwad ond þæs mægdnes mod         miclum geblissad, siþþan heo gehyrde         hæleð eahtian 610 inwitrune,         þæt hyre endestæf of gewindagum         weorþan sceolde, lif alysed.         Het þa leahtra ful clæne ond gecorene         to cwale lædan, synna lease.         ða cwom semninga 615 hean helle gæst,         hearmleoð agol, earm ond unlæd,         þone heo ær gebond awyrgedne         ond mid witum swong, cleopade þa for corþre,         ceargealdra full: "Gyldað nu mid gyrne,         þæt heo goda ussa 620 meaht forhogde, ond mec swiþast geminsade,         þæt ic to meldan wearð. Lætað hy laþra         leana hleotan þurh wæpnes spor,         wrecað ealdne nið, synne gesohte.         Ic þa sorge gemon, 625 hu ic bendum fæst         bisga unrim on anre niht         earfeða dreag, yfel ormætu."         þa seo eadge biseah ongean gramum, Iuliana, gehyrde heo hearm galan         helle deofol. 630 Feond moncynnes         ongon þa on fleam sceacan, wita neosan,         ond þæt word acwæð: "Wa me forworhtum!         Nu is wen micel þæt heo mec eft wille         earmne gehynan yflum yrmþum,         swa heo mec ær dyde." 635 ða wæs gelæded         londmearce neah ond to þære stowe         þær hi stearcferþe þurh cumbolhete         cwellan þohtun. Ongon heo þa læran         ond to lofe trymman folc of firenum         ond him frofre gehet, 640 weg to wuldre,         ond þæt word acw æ ð: "Gemunað wigena wyn         ond wuldres þrym, haligra hyht,         heofonengla god. He is þæs wyrðe,         þæt hine werþeode ond eal engla cynn         up on roderum 645 hergen, heahmægen,         þær is help gelong ece to ealdre,         þam þe agan sceal. Forþon ic, leof weorud,         læran wille, æfremmende,         þæt ge eower hus gefæstnige,         þy læs hit ferblædum 650 windas toweorpan.         Weal sceal þy trumra strong wiþstondan         storma scurum, leahtra gehygdum.         Ge mid lufan sibbe, leohte geleafan,         to þam lifgendan stane stiðhydge         staþol fæstniað, 655 soðe treowe         ond sibbe mid eow healdað æt heortan,         halge rune þurh modes myne.         þonne eow miltse giefeð fæder ælmihtig,         þær ge frofre agun æt mægna gode,         mæste þearfe 660 æfter sorgstafum.         Forþon ge sylfe neton utgong heonan,         ende lifes. Wærlic me þinceð         þæt ge wæccende wið hettendra         hildewoman wearde healden,         þy læs eow wiþerfeohtend 665 weges forwyrnen         to wuldres byrig. Biddað bearn godes         þæt me brego engla, meotud moncynnes,         milde geweorþe, sigora sellend.         Sibb sy mid eowic, symle soþ lufu."         ða hyre sawl wearð 670 alæded of lice         to þam langan gefean þurh sweordslege.         þa se synscaþa to scipe sceohmod         sceaþena þreate Heliseus         ehstream sohte, leolc ofer laguflod         longe hwile 675 on swonrade.         Swylt ealle fornom secga hloþe         ond hine sylfne mid, ærþon hy to lande         geliden hæfdon, þurh þearlic þrea.         þær XXX wæs ond feowere eac         feores onsohte 680 þurh wæges wylm         wigena cynnes, heane mid hlaford,         hroþra bidæled, hyhta lease         helle sohton. Ne þorftan þa þegnas         in þam þystran ham, seo geneatscolu         in þam neolan scræfe, 685 to þam frumgare feohgestealda witedra wenan,         þæt hy in winsele ofer beorsetle beagas þegon, æpplede gold.         Ungelice wæs læded lofsongum         lic haligre 690 micle mægne         to moldgræfe, þæt hy hit gebrohton         burgum in innan, sidfolc micel.         þær siððan wæs geara gongum         godes lof hafen þrymme micle         oþ þisne dæg 695 mid þeodscipe.         Is me þearf micel þæt seo halge me         helpe gefremme, þonne me gedælað         deorast ealra, sibbe toslitað         sinhiwan tu, micle modlufan.         Min sceal of lice 700 sawul on siðfæt,         nat ic sylfa hwider, eardes uncyðgu; of sceal ic þissum, secan oþerne         ærgewyrhtum, gongan iudædum.         Geomor hweorfeð ᚳ ᚣ ond ᚾ.         Cyning biþ reþe, 705 sigora syllend,         þonne synnum fah ᛖ ᚹ ond ᚢ         acle bidað hwæt him æfter dædum         deman wille lifes to leane.         ᛚ ᛇ beofað, seomað sorgcearig.         Sar eal gemon, 710 synna wunde,         þe ic siþ oþþe ær geworhte in worulde.         þæt ic wopig sceal tearum mænan.         Wæs an tid to læt þæt ic yfeldæda         ær gescomede, þenden gæst ond lic         geador siþedan 715 onsund on earde.         þonne arna biþearf, þæt me seo halge         wið þone hyhstan cyning geþingige.         Mec þæs þearf monaþ, micel modes sorg.         Bidde ic monna gehwone gumena cynnes,         þe þis gied wræce, 720 þæt he mec neodful         bi noman minum gemyne modig,         ond meotud bidde þæt me heofona helm         helpe gefremme, meahta waldend,         on þam miclan dæge, fæder, frofre gæst,         in þa frecnan tid, 725 dæda demend,         ond se deora sunu, þonne seo þrynis         þrymsittende in annesse         ælda cynne þurh þa sciran gesceaft         scrifeð bi gewyrhtum meorde monna gehwam.         Forgif us, mægna god, 730 þæt we þine onsyne,         æþelinga wyn, milde gemeten         on þa mæran tid. Amen.