Chapter 97
Ancient Viṣṇu SanskritVi_97
ūrusthottānacaraṇaḥ savye kare karam itaraṃ nyasya tālusthācalajihvo dantair dantān asaṃspṛśan svaṃ nāsikāgraṃ paśyan diśaś cānavalokayan vibhīḥ praśāntātmā caturviṃśatyā tattvair vyatītaṃ cintayet // Vi_97.1 //
nityam atīndriyam aguṇaṃ śabdasparśarūparasagandhātītaṃ sarvajñam atisthūlam // Vi_97.2 //
sarvagam atisūkṣmam // Vi_97.3 //
sarvataḥpāṇipādaṃ sarvato 'kṣiśiromukhaṃ sarvataḥ sarvendriyaśaktim // Vi_97.4 //
evaṃ dhyāyet // Vi_97.5 //
dhyānaniratasya ca saṃvatsareṇa yogāvirbhāvo bhavati // Vi_97.6 //
atha nirākāre lakṣabandhaṃ kartuṃ na śaknoti, tadā pṛthivyaptejovāyvākāśamanobuddhyātmāvyaktapuruṣāṇāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ dhyātvā tatra labdhalakṣaḥ tatparityajyāparam aparaṃ dhyāyet // Vi_97.7 //
evaṃ puruṣadhyānam ārabheta // Vi_97.8 //
tatrāpy asamarthaḥ svahṛdayapadmasya avāṅmukhasya madhye dīpavat puruṣaṃ dhyāyet // Vi_97.9 //
tatrāpy asamartho bhagavantaṃ vāsudevaṃ kirīṭinaṃ kuṇḍalinam aṅgadinaṃ śrīvatsāṅkaṃ vanamālāvibhūṣitoraskaṃ saumyarūpaṃ caturbhujaṃ śaṅkhacakragadāpadmadharaṃ caraṇamadhyagatabhuvaṃ dhyāyet // Vi_97.10 //
yad dhyāyati tad āpnotīti dhyānaguhyam // Vi_97.11 //
tasmāt sarvam eva kṣaraṃ tyaktvā akṣaram eva dhyāyet // Vi_97.12 //
na ca puruṣaṃ vinā kiṃcid apy akṣaram asti // Vi_97.13 //
taṃ prāpya mukto bhavati // Vi_97.14 //
puram ākramya sakalaṃ śete yasmān mahāprabhuḥ /
tasmāt puruṣa ity evaṃ procyate tattvacintakaiḥ || Vi_97.15 ||
prāgrātrāpararātreṣu yogī nityam atandritaḥ /
dhyāyeta puruṣaṃ viṣṇuṃ nirguṇaṃ pañcaviṃśakam || Vi_97.16 ||
tattvātmānam agamyaṃ ca sarvatattvavivarjitam /
aśaktaṃ sarvabhṛc caiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca || Vi_97.17 ||
bahir antaś ca bhūtānām acaraṃ caram eva ca /
sūkṣmatvāt tadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat || Vi_97.18 ||
avibhaktaṃ ca bhūtena vibhaktam iva ca sthitam /
bhūtabhavyabhavadrūpaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca || Vi_97.19 ||
jyotiṣām api tajjyotis tamasaḥ param ucyate /
jñānaṃ jñeyaṃ jñānagamyaṃ hṛdi sarvasya dhiṣṭhitam || Vi_97.20 ||
iti kṣetraṃ tathā jñānaṃ jñeyaṃ coktaṃ samāsataḥ /
madbhakta etadvijñāya madbhāvāyopapadyate || Vi_97.21 ||