Chapter 50

[ādhiḥ]

dravyaṃ gṛhītvā vṛddhyarthaṃ bhogayogyaṃ dadāti cet /

jaṅgamaṃ sthāvaraṃ vāpi bhogyādhiḥ sa tu kathyate /

mūlyaṃ tadādhikaṃ dattvā svakṣetrādikam āpnuyāt // K_516 //

ādhim ekaṃ dvayor yas tu kuryāt kā pratipad bhavet /

tayoḥ pūrvakṛtaṃ grāhyaṃ tatkartā coradaṇḍabhāk // K_517 //

ādhānaṃ vikrayo dānaṃ lekhyasākṣyakṛtaṃ yadā /

ekakriyāviruddhaṃ tu lekhyaṃ tatrāpahārakam // K_518 //

anirdiṣṭaṃ ca nirdiṣṭam ekatra ca vilekhitam /

viśeṣalikhitaṃ jyāya iti kātyāyano 'bravīt // K_519 //

yo 'vidyamānaṃ prathamam anirdiṣṭasvarūpakam /

ākāśabhūtam ādadhyād anirdiṣṭaṃ ca tad bhavet /

yad yat tadāsya vidyeta tad ādiṣṭaṃ vinirdiśet // K_520 //

yas tu sarvasvam ādiśya prāk paścān nāmacihnitam /

ādadhyāt tat kathaṃ na syāc cihnitaṃ balavattaram // K_521 //

maryādācihnitaṃ kṣetraṃ grāmaṃ vāpi yadā bhavet /

grāmādayaś ca likhyante tadā siddhim avāpnuyāt // K_522 //

ādhīkṛtaṃ tu yat kiṃcid vinaṣṭaṃ daivarājataḥ /

tatra ṛṇaṃ sodayaṃ dāpyo dhaninām adhamarṇakaḥ // K_523 //

na ced dhanikadoṣeṇa nipated vā mriyeta vā /

ādhim anyaṃ sa dāpyaḥ syād ṛṇān mucyeta narṇikaḥ // K_524 //

akāmam ananujñātam adhiṃ yaḥ karma kārayet /

bhoktā karmaphalaṃ dāpyo vṛddhiṃ vā labhate na saḥ // K_525 //

yas tv ādhiṃ karma kurvāṇaṃ vācā daṇḍena karmabhiḥ /

pīḍayed bhatsayec caiva prāpnuyāt pūrvasāhasam // K_526 //

balādakāmaṃ yatrādhim anisṛṣṭaṃ praveśayet /

prāpnuyāt sāhasaṃ pūrvam ādhātā cādhim āpnuyāt // K_527 //

ādhiṃ duṣṭena lekhyena bhuṅkte yam ṛṇikād dhanī /

nṛpo damaṃ dāpayitvā ādhikekhyaṃ vināśayet // K_528 //

ādhātā yatra na syāt tu dhanī bandhaṃ nivedayet /

rājñas tataḥ sa vikhyāto vikreya iti dhāraṇā /

savṛddhikaṃ gṛhītvā tu śeṣaṃ rājan yathārpayet // K_529 //